ಎಲ್ಲಿರುವೆ ನೀ?

ಎಲ್ಲಿರುವೆ ನೀ?

ಇಲ್ಲೇ ಇರುವೆ ನಾ!
ಅವಶೇಷಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ,
ನಿನಗಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಕವಿತೆಯ ಬರೆಯುತ್ತಾ!

ಇಲ್ಲೇ ಇರುವೆ ನಾ!
ಕಳೆದುಹೋದ ಮುಖವೊಂದು
ಬಿಳಿ ಮರೆವಿನ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ
ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾ

ಇಲ್ಲೇ ಇರುವೆ ನಾ!
ಕಳೆದುಹೋದ ಮುಖವೊಂದು
ಬಿಳಿ ಮರೆವಿನ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ
ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾ

ಇಲ್ಲೇ ಇರುವೆ ನಾ!
ನಿನಗೂ ಅವರಿಗೂ
ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ

ಈ ಪುಟ್ಟ ದೇಹ ನಿನಗೇನು ಮಾಡಿತ್ತು?

ನನ್ನ ಸಾವಿನ ಮೇಲೆಯೇ ನೀನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತುಳಿದು ಸಾಗುವಷ್ಟು!

ಆಂಗ್ಲ‌ ಮೂಲ: ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮೂಸ
ಅನುವಾದ: ಮುಹಮ್ಮದ್ ಝೈನುದ್ದೀನ್


ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮೂಸಾ

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಾಚೆಗೆ: ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಹರಮಿನ ಸ್ತ್ರೀಜೀವನ ಮತ್ತು ಫೆಮಿನಿಸಂ

ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹವು ಅಕೆಡಮಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅನಾಹುತಗಳೇನು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ. ಅನಾಗರಿಕರೂ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಾದ ಪೌರಾಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅವರನ್ನು ಸುಸಂಸ್ಕೃತರನ್ನಾಗಿಸುವುದು ‘ಬಿಳಿಯರ ಭಾರಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ’ ಎಂಬ ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪೂರ್ವದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುಚಿ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ‌.‌ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ ಕಥನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಜ್ಞಾನೋತ್ಪಾದನೆಯು ಕೇವಲ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಕಾರ್ಯ ಎಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ನಾಡುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

ಜ್ಞಾನೋತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವು ಎಂತಹ ಕಳಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ‘ಹರಂ'(ಅಂತಃಪುರ) ಗಳ ಕುರಿತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಬರಹಗಳೇ ಜ್ವಲಂತ ನಿದರ್ಶನ. ಪೂರ್ವದ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರವಾದ ಹಾಗೂ ಅಸಂಬದ್ಧ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಬೇರೂರಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ತೀರಾ ಅನಾಗರಿಕ, ಸೋಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಅಸಂಸ್ಕೃತರು. ಪುರುಷರ ಕಾಮದಾಹಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಕೇವಲ ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಬದುಕುವುದೇ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಏಕೈಕ ಗುರಿ ಎಂಬ ವಿಕೃತ ಭ್ರಮೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಮಿಥ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಯಜಮಾನನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ನಗ್ನತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಹಮ್ಮಾಮ್ (ಸ್ನಾನಗೃಹ) ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಸ್ತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ ದೇಹಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಅರಮನೆಯ ಸ್ತ್ರೀ ಸೇವಕಿಯರದ್ದೆಂದು ಅನೇಕ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್,
ಹರಮ್ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಜ್ಞಾನವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುರಿತಾದ ಐರೋಪ್ಯನ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಉಗಮಗೊಂಡಿದ್ದು ‘ಸಾವಿರದೊಂದು ರಾತ್ರಿಗಳು’ (ಅಲ್ಫ್ ಲೈಲಾ ವ-ಲೈಲಾ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ತಿ ಅಸ್ಲಿ ಸಂಚಾರ್ (Asli Sancar) ತಮ್ಮ ‘ಓಟ್ಟೋಮನ್ ವಿಮೆನ್; ಮಿತ್ ಆಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ'(Ottoman Women: Myth and Reality ) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ‌ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಸಾವಿರದೊಂದು ರಾತ್ರಿಗಳು’ ಕೃತಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಗೆ ತದನಂತರ ‘ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್'( The Arabian Nights) ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉಸ್ಮಾನಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಅವರು ವಾಸಿಸುವ ‘ಹರಮ್’ಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷದಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುರಿತ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೂ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಒಂದು ನೀಚ ಕೃತ್ಯವೆಂದೂ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗವೆಂದೂ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪಾಪವೆಂಬಂತೆ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು, ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಾಮತೃಷೆ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ಹರಮೇ – ಹುಮಾಯೂನ್

ಹರಂ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ‘ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು’ ‘ನಿಶಿದ್ಧವಾದದ್ದು’ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ ಮಕ್ಕಾ, ಮದೀನಾ, ಅಲ್ ಅಖ್ಸಾದಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ‘ಹರಮ್ ಶರೀಫ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುವಂತೆ ಓಟ್ಟೋಮನ್ ಹರಮಿಗೂ ಈ ರೀತಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ, ನಿಷೇಧಿತ ಸ್ಥಳ’ ಎಂಬುವುದು ಇದರ ತಾತ್ಪರ್ಯ.

ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ‘ಅಲ್ಲಾಹನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು’ (ಖಲೀಫರು) ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರಮನೆಯ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗವನ್ನು ‘ಹರಮೇ – ಹುಮಾಯೂನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತಿದ್ದರು. ತದನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಆ ಭಾಗಕ್ಕೂ ‘ಹರಮೇ – ಹುಮಾಯೂನ್’ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಸುಲ್ತಾನನ ಭವ್ಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ಈ ನಾಮಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ. 2ನೇ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮುಹಮ್ಮದರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹರಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಒಟ್ಟೋಮನ್ ನಿವಾಸವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಪುರುಷರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಹಾಗೂ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಗವನ್ನು ‘ಸಲಾಂಲಿಕ್'(Salamlik) ಎಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಹಾಗೂ ವಾಸಿಸುವ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ‘ಹರಮ್ಲಿಕ್'(Haremlik)
ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ತೋಪ್‌ಕಾಪಿ ಅರಮನೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಹರಮ್‌ನ ಒಳಾಂಗಣ.
Image source: Topkapı Palace Museum website

ಸುಲ್ತಾನನ ಪತ್ನಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಸೇವಕಿಯರೇ ಹರಮ್ ನ ಅಂತರ್ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸುಲ್ತಾನನ ತಾಯಿಯೇ ಹರಮ್ ನ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ವೇಳೆ ತಾಯಿಯು ನಿಧನರಾದರೆ ಆ ಅಧಿಕಾರವು ಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶರೀಆದ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ (ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ). ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಗುಲಾಮ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೂ ಅನುಮತಿಯಿತ್ತು. ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ವಿವಾಹವಾಗುವ ಬದಲಿಗೆ ಗುಲಾಮ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹರಮ್ ನ ಬಹುತೇಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ಒಟ್ಟೋಮನ್ನರಿಗೆ ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದೇಶಿ ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದು ಕ್ರಮೇಣ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಅರಮನೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅರಮನೆಯ ಸೇವಕರಾದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸುಲ್ತಾನರ ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ವ್ಯಾಪಕವಾದ ತಪ್ಪು ಧೋರಣೆಗಳು:

ಒಟ್ಟೋಮನ್ ತುರ್ಕಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯಾತ್ರಿಕರು ಹರಮ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ತಪ್ಪು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಓಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಈ ಹರಮ್ ಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುಪಾಲು ತುರ್ಕಿಶ್ ಜನರೇ ಎಂದಿಗೂ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿರದ ಇಂತಹ ಹರಮ್ ನಿವಾಸಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅತ್ಯಂತ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಬರಹಗಾರರು ಸುಳ್ಳು , ಅರೆಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೇವಲ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಇಂತಹ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯಬೇಕಾದರೂ ಅವರು ಉನ್ನತ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ನಯತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಿದ್ದೂ, ಕಣ್ಣಾರೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಕಾಣದ ಅರಮನೆಯ ಆಂತರಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರು ಅತ್ಯಂತ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಪೌರಸ್ತ್ಯರು ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಆಧಾರರಹಿತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಹರಮ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಡಿ ಮೊಂಟಾಗು, ಜೂಲಿಯಾ ಪಾರ್ಡೋ, ಲೂಸಿ ಗಾರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾನಿ ಬ್ಲಂಟ್ ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.
ಪುರುಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹರಮ್ ಪ್ರವೇಶ ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ಸೇವಕಿಯರೊಂದಿಗೂ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು. ತಾವು ಈ ಮುಂಚೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ತಪ್ಪು ಧೋರಣೆಗಿಂತ ಅಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಎಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡರು.

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಕಥೆಯೇ ‘ಕರವಸ್ತ್ರದ ಕಥೆ'(Story of the Handkerchief). ಸುಲ್ತಾನನು ಹರಮ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ದಾಸಿಯರನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಆ ರಾತ್ರಿ ತಾನು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ, ತದನಂತರ ಆಕೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದು ಅಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದು ಈ ಕಥೆಯ ಸಾರ. ಅನೇಕರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಇದೇ ವಾಸ್ತವವೆಂದು ಬಹುತೇಕರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರಾದ ಲೇಡಿ ಮೊಂಟಗೂ ಅವರು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ‘ಕರವಸ್ತ್ರದ ಕಥೆ’ಯನ್ನು ಸುಳ್ಳೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಟರ್ಕಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಯಭಾರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು 1716ರಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಹರಮ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮುಸ್ತಫಾನ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಫ್ಸಾಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಇದೊಂದು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯಷ್ಟೇ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಸುಲ್ತಾನನ ದಿನಚರಿ ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಗಳ ಭೇಟಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಶರೀಅತ್ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳಿದ್ದವೇ ವಿನಃ ಅದು ಕರವಸ್ತ್ರ ಎಸೆಯುವಂತಹ ವಿಕೃತ ಆಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಭೀಕರ ಕಥೆಗಳಂತಲ್ಲ ಒಟೋಮನ್ ಹರಮ್‌ಗಳೆಂದೂ, ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವಾಗ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಾವು ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ತಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಇರುತ್ತದೆಂದೂ, ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಮಹಿಳಾ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆಂದೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಂತಹ ಮಿಥ್ಯಾಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹರಮ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವಿದ್ದ ಪುರುಷರೆಂದರೆ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗುವವರೆಗೆ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರಮ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹರಮ್‌ನ ಒಳಗಡೆಯೇ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವಕಿಯರಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗವೆಂದರೆ ನಪುಂಸಕರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಹರಮ್‌ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು, ಮಕ್ಕಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಹರಮ್‌ನ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಲಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿರುವಂತೆ, ಸುಲ್ತಾನನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ವಿವಸ್ತ್ರರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಯಾವುದೇ ಪದ್ಧತಿ ಹರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದೋ ಸೇವಕಿಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ, ಅವರವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಲಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ಅನೇಕ ಜನೋಪಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುವ ಓಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸುಲೈಮಾನ್ ಖಾನೂನಿಯವರ ಪತ್ನಿಯಾದ ‘ಹುರ್ರಮ್ ಸುಲ್ತಾನ’ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಹಾಸೆಕಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಇಮಾರತ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅನ್ನದಾಸೋಹ ಕೇಂದ್ರವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಯುರೋಪಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ:

ಫೆಮಿನಿಸಂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಯೇ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶರೀಆನುಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅನೇಕ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಚಾರಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1789ರಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಮಹಿಳಾ ಸಂಚಾರಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಕ್ರೇವನ್ ಹೇಳುವಂತೆ “ತುರ್ಕಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’ವನ್ನು ಮತ್ತ್ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲೂ ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀ ಗೌರವ, ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿ ತುರ್ಕಿಸ್ಥಾನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ”

ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಿವಾಹದ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಯುರೋಪಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಇವರ ಜೀವನವು ಪೂರ್ಣ ಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಲೇಡಿ ಮಾಂಟೆಗ್ಯೂ (Lady Montagu) ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಮಾಲ್ಪಾಕ್ಸ್ (Smallpox) ವಿರುದ್ಧ ಟರ್ಕಿಯರು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಶನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಶನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದದ್ದು ಉಸ್ಮಾನಿಗಳು ಎಂಬ ನಗ್ನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಕರಾಳ ಮುಖ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ಝಾರಾ ಫಾರಿಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘Ottoman Women at the Dawn of Western Feminism’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ವಿದ್ವಾಂಸರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ
ವಿವಾಹದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಆಕೆಯ ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪತಿಯ ಅಧೀನಕ್ಕೊಳಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ವಿವಾಹದ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಸ್ಮಾನಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಚುನಾವಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಆರೋಪಿಸುತಿದ್ದ ಅದೇ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ‘ಸುಲ್ತಾನೇಟ್ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್’ (Sultanate of Women) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಡಳಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪುರುಷರಂತೆಯೇ ಮಹಿಳೆಯರೂ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತಗಾರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ (Divorce) ಪಡೆಯುವುದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ, ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿತ್ತು.
ಹೀಗೆ ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿಯೂ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕವೇ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾದರಿಯ ಫೆಮಿನಿಸಂ’ನ ಅಗತ್ಯವೇ ಬರಲಿಲ್ಲ.

ಲೇ : ಅಬೂಬಕರ್ ಓಗ್ಲು
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ: ಇಝ್ಝುದ್ದೀನ್ ಅದನಿ ಅಲ್ ಮುಈನಿ

References:

  1. Sancar, Asli: Ottoman Women: Myth and Reality
  2. Peirce, L.: The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire
  3. Zara Huda Faris: Ottoman Women During the Advent of Western Feminism
  4. Osmanoğlu, Ayşe: Babam Sultan Abdülhamid


ಕಳೆದುಹೋದ ಸುಗಂಧದ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ

ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊಯಿನ್ ಕುಟ್ಟಿ ವೈದರ ಪಡಪ್ಪಾಟುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಬ್ಬರು ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಮರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಮನಮೋಹಕ ಕಂಠದಿಂದಾಗಿ, ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಊರಿನವರಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಆದೂರು ಆಟು ತಂಙಳ್ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಉರೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡಪ್ಪಾಟು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಬಂದಾಗ ಅವರು ನಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಆಗಮನದಿಂದಲೇ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉರೂಸಿನ ಸಂಭ್ರಮ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಯಿಂದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣವಿರುವ ಆದೂರಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾವು ಅವರನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ದುಂಬಾಲು ಬಿದ್ದರೆ ಕೊಂಚವೂ ನಿರಾಕರಿಸದೆ ಆವೇಶದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೈಗಂಬರರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಹಝ್ರತ್ ಹಂಝ ಅವರ ಕುರಿತಾದ ಪಡಪ್ಪಾಟಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಅವರ ಸುಮಧುರ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ನಾವು ಅವರ ಹುಚ್ಚು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನರ ಮನಸೂರೆಗೊಳಿಸಿದೆಯೆಂದೂ ಆದೂರು ತಂಙಳರಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ನನ್ನ ತಂದೆ‌ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಾಡಬೇಕಿತ್ತು ಎಂಬುವುದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಜನರಿಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ತಕರಾರಾಗಿತ್ತು.

ಅವರು ಭೇಟಿ‌ ನೀಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ಅತ್ತರಿನ‌ ಸೀಸೆಯೊಂದನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅನುಭವಿಸಿರದಂತಹ ತೀವ್ರವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಅದು ಸೂಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಹಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಅಂಬರ್ ಅತ್ತರ್ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಕ‌ಅ್‌ಬಾ ಅಥವಾ ಹಜರುಲ್ ಅಸ್ವದ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಆ ವಿವರಗಳು ಈಗ ನಿಖರವಾಗಿ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಮೀನಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಅಂಬರ್ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಪರೂಪದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಂದಲೇ ‘ಊದ್’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಾನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಆದರೂ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅದರ ಸುವಾಸನೆ ಗಾಢವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗಲೂ ಅದು ನನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರು ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಒಂದು ದಿನ ಅವರು ಕಣ್ಣೂರಿಗೆ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದರು. ನಮಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುವಂತೆ ಅವರು ಆ ಅತ್ತರ್‌ನ ಸೀಸೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡಲೇಬೇಕೆನ್ನಿಸಿತು ಎಂದರು. ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಹೊರಟಿದ್ದರು.

ಅಂದಿನಿಂದ ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸದೃಶ ಸುಖ. ಪ್ರತಿದಿನ ಆ ಅತ್ತರನ್ನು ಹಚ್ಚದೇ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಲಾ‌ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಮಳ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅತ್ತರ್ ಗಾಢವೂ ಸಾಂದ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕೆಲವು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ಅದರ ಕಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ತರ್ ಸಿಗಬೇಕಿದ್ದರೆ ‌ಯಾರಾದರೂ ಹಜ್‌ ಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ಗಲ್ಫ್‌ನಿಂದ ಮರಳುವಾಗ ತರುತ್ತಿದ್ದರು ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾವು ಅತ್ತರನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಬೇಗನೆ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸೀಸೆ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ಇಡೀ ಮನೆಗೆ ಆ ಸುಗಂಧ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಗೋಡೆಗಳು ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಉಸಿರಾಡತೊಡಗಿದ್ದವು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಆ ಅತ್ತರ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅತ್ತರ್‌ಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಅತ್ತರ್‌ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತಂದೆ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್‌ನಿಂದ ಬರುವ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ತಲೆಮಾರಿನ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹಿಂದಿನವರಿಗೂ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಅತ್ತರ್‌ನ ನೆನಪು ಗಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಹಜ್‌ನ ಜೊತೆ ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಜನ್ನತುಲ್ ಫಿರ್ದೌಸ್, ಮಜ್ಮುಅ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಅತ್ತರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೂಟ್ ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿವೆ.

ನಾನು ಹಚ್ಚುವ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತಲೆನೋವು ಬರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಕೆಲವು ಸಹಪಾಠಿಗಳು ತಕರಾರು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು‌. ಈಗ ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ಅದು ಅಂಬರ್‌ನಿಂದ ಆಗಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ; ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯದ್ದೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಹೂವಿನ ಅತ್ತರ್‌ನಿಂದ ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಕ್ರಮೇಣ ನಾನು ಆ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗಿನಿಂದ ಅತ್ತರ್ ಬಳಸತೊಡಗಿದೆಯೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ಗೆ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮರ್ಕಝ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬರಿಗೆ ಅತ್ತರ್ ಮತ್ತು ಅಗರ್‌ವುಡ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಅಂಗಡಿಗಳಿದ್ದವು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅರಬ್ಬರು ಆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಒಳ- ಹೊರಗೆ ಓಡಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ನಾನು ಯಾವುದೇ ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾಗಿ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಾನು ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನೆ ಹೊತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಪರಿಮಳವಾಗಿದ್ದವು- ಅದರ ಕಾಗದ, ಶಾಯಿ, ಧೂಳು..

ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅತ್ತರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಗರಿಗೆದರಿಕೊಂಡಿತು. ಸಹಪಾಠಿ ಫಸೀಹ್ ಅಹ್ಮದ್‌ಗೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಒಲವಿತ್ತು. ‌ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆಯ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪ್ರಬಂಧದ ಸಲುವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಗರದ ಅತ್ತರ್ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ವಿವಿಧ ಪರಿಮಳಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕಸ್ತೂರಿಯ ಘಮದ, ಗಾಢವಾದ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳತ್ತ ನಾವು ಆಕರ್ಷಿತರಾದೆವು. ಕೇವಲ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮರೆಯಾಗದೆ ದೇಹದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರುವ ಪರಿಮಳಗಳವು. ಹೀಗೆ ಅತ್ತರ್ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ ನನಗೊಂದು ಅತ್ತರ್ ಉಡುಗೊರೆ ದೊರೆಯಿತು.

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ನುಐಮಾನ್ ಅವರ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಕೊಂಬಿನ ಆಕಾರದ ಲೋಹದ ಅತ್ತರಿನ ಸೀಸೆ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಸುದೀರ್ಘ ಮಾತುಕತೆ, ಸ್ವಾದಿಷ್ಠ ಭೋಜನದ ನಂತರ ನಾನು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನನ್ನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದು ಆ ಸೀಸೆಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹಗುರ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪರಿಮಳ ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಒಂದು ದಿನ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿ ಸಾಯಿ ನನ್ನ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಕೋಣೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸೀಸೆಯ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸಿ “ಒಹ್ ಇದು ನಿಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸುವಾಸನೆ” ಎಂದಾಗ ನಾನು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡೆ. ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸುಗಂಧದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಾನು ಅಂದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾದ ನಂತರ, ಸೀಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತ್ತರನ್ನು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರು ನನ್ನನ್ನು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ‘ಅತ್ತರ್ ಪರಿಮಳದ ವ್ಯಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಆ ಪರಿಮಳ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾನು ಬಹಳಷ್ಟು ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಆ ಅಂಬರ್ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರಿಸದ ಕರೆಯಂತೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಆ ಸುಗಂಧದ ಹುಡುಕಾಟ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಬರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೂ ಅವು ಯಾವುವೂ ಆ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸುಳಿವು ಇರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು‌ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪರಿಮಳ ಬಣ್ಣದೊಳಗೆ ಅಡಗಿರಬಹುದೆಂದೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಾನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ನಾನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿಮಳ ನನ್ನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮೂಗಿನ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದಷ್ಟು ದೂರ ಸರಿದು ಅರ್ಧ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಇನ್ನರ್ಧ ಕಳೆದುಹೋಗಿತ್ತು.

ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ತರ್‌ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದ ಸ್ಥಾನವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಗತಿ. ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೈಗಂಬರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಸುಗಂಧದ ಬಗೆಗಿನ ಅನೇಕ ವಿವರಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಗಂಧಭರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೈಗಂಬರರು ಸ್ವತಃ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾವು ಇಷ್ಟಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೂ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೀರಃ ಚರಿತ್ರಕಾರರು ಅವರ ಪರಿಮಳವನ್ನು‌ ಕಸ್ತೂರಿ ಮತ್ತು ಅಂಬರ್ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬರ್ ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ನಮಗೆ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಕರಿಸಬಾರದೆಂದು ಸ್ನೇಹಿತರು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಗಂಧವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಡುಗೊರೆ. ಕೆಲವು ಪೂರ್ವಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸುಗಂಧ ಎಷ್ಟೇ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯದ್ದಾದರೂ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ದುಂದುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರಕತನ್ನು ತರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಆತ್ತರ್‌ಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ‌ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ನನ್ನ ಬಳಿ‌ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವಿತ್ತು. ಕನೌಜ್, ಬಾಂಬೆ, ಗುಜರಾತ್, ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕೈಗೆಟಕುವ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದಲೂ ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಅಂಬರ್ ಅತ್ತರ್‌, ಕಿಸ್ವತುಲ್ ಕ‌ಅ್‌ಬಾದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಅತ್ತರ್ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾಲ್ಯದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಎಚ್ಚರಿಸಬಹುದೆಂದು ನಂಬಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ತರ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾವು ಭೇಟಿಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತ್ತರನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಅಣ್ಣನಂತಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತ ಹಫೀಝ್ ಕೆ.ಟಿ ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ‌ ಕಳೆದಿದ್ದೆ. ಆ‌‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಿತ ಬಜೆ‌ಟ್‌ನೊಳಗಡೆ ಅನೇಕ ಅತ್ತರ್ ಸೀಸೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅತ್ತರ್ ಅಂಗಡಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದರೆ ಅಂಗಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅತ್ತ‌ರ್‌ನ ಸೀಸೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ‌. ಜನರು ಒಳಬಂದು ತುಸು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಡುವಂತಹ ಸಣ್ಣ ಅತ್ತರ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ತನ್ನ ಕನಸೆಂದು ಸ್ನೇಹಿತ ಸಲೀಮ್ ಯೂನುಸ್ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಾವು ಭೇಟಿಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ನೇಹ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಲ್ಲ; ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಪರಿಮಳ, ಅಭಿರುಚಿ, ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ರೂಪು ಪಡೆಯುವ ಅನನ್ಯ ಬಂಧ.

ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅತ್ತರ್‌ಗಳ ಕುರಿತ ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಯಿತು. ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಇಶಾ ಮುಅಲ್ಲ ಸುಗಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಾನು ಇದುವರೆಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅತ್ತರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅತ್ತ‌ರ್‌ಗಳನ್ನು ಅವರು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂದೂರಿನ ಅತ್ತರ್ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಅತ್ತರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಊದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಅಂಬರ್‌ನ ಕತೆಯನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕನೌಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಮಾಮತುಲ್ ಅಂಬರ್‌ನ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿರಬಹುದೆಂದರು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅತ್ತ‌ರ್‌ಗಳನ್ನು ಬ್ರೌಸ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಅಂಬರನ್ನು ನೋಡಿ ದಂಗಾದೆ. ನಾನದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಪವಾಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಶಿಸುತ್ತಾ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ‌. ನಾವು ಮಲೇಶ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಮರುದಿನವೇ, ಅವನು ಈಗಾಗಲೇ ನನಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಸೀಸೆಯ ಫೋಟೊ ಕಳುಹಿಸಿದ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ‌ಭೇಟಿಯಾದಾಗ‌ ಕೊನೆಗೂ ಅದು ನನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅವನು ನೀಡಲಿದ್ದ ಸುಗಂಧ ನಾನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸುಗಂಧವಾಗಿರಬಹುದೆ ಎಂಬ ಅಲೋಚನೆಯು ಬಂದಿತ್ತು . ಅದಲ್ಲದಿದ್ದರೂ‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅತ್ತರ್‌ಗಳು‌ ನನ್ನನ್ನು‌ ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಅದು ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತವಿತ್ತು.‌ ಆ ಸುಗಂಧ ಎಲ್ಲೋ ಇರಬಹುದು.‌ ಬಹುಶಃ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ‌ ಇರಬಹುದೆಂದು ನಾನು ಇಂದಿಗೂ ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅತ್ತರ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹೆಸರಿನ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಷಾದಕರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಆ ಅಮೂಲ್ಯ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾವು ಅವರನ್ನು ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ ಮೌಲಾನಾ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಎಲ್ಲೋ ಆಟೋ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರಿಂದ ನನ್ನ ತಂದೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಅದರಾಚೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ಕಡಿತಗೊಂಡರೂ ಆ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನೋವು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

ವಾಸನೆಯ ನೆನಪು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ವಾಸನೆಯೇ ನಾವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸುವ ಮೊದಲ ಇಂದ್ರಿಯ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನೇಹಿತ ಮಶ್ಕೂರ್ ಹೇಳಿದ್ದ. ಮಗು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ವಾಸನೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ‌ಜನ, ಘಟನೆ, ನೆನಪುಗಳನ್ನು ವಾಸನೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಪರಿಮಳ, ಬೆವರು, ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳ ವಾಸನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ವಾಸನೆಗಳು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವು ದುಃಖ ಅಥವಾ ಶಾಂತ ವಿಷಣ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ತುಸು ವಿಷಣ್ಣನನ್ನಾಗಿಸುವ ಎರಡು ವಾಸನೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಶುಂಠಿಯ ವಾಸನೆ. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶುಂಠಿ ಕೊಯ್ಲಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರ ಬಾಧಿಸಿತ್ತು. ಆಗ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ, ಆ ವಾಸನೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುವಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಆ ದಿನಗಳಿಗೆ ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ನೆನಪು ಕೋವಿಡ್ ದಿನಗಳದ್ದು. ಐಸೋಲೇಶನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾನು ನನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸನೆಯಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ತುಸು ಹೊತ್ತು ಮೌನವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ. ಆ ಕೋಣೆಯೇ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಊದ್ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅದೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಲಯದ ಸುಗಂಧಪ್ರಿಯರು ಮೆಚ್ಚುವಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಊದ್. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ ನನ್ನ ಕುರ್ಚಿಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ನನಗೆ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಪರಿಮಳ ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಜೀವಂತ ಸೂಫಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ಹೋಲಿಕೆ ಆ ಸೂಫಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಬಗ್ಗೆ ತೋರಬೇಕಾದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿರಬಹುದೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವವೂ ಆ ಕ್ಷಣ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡಿತು. ಆದರೂ, ಆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಾನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಊದ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆ.

ಅತ್ತರ್‌ಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವ ಅನೇಕ ಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದಾರೆ. ಸುಗಂಧದ ಮೂಲಕವೇ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೂ, ನಾನು ಇನ್ನೂ ಆ ಅತ್ತರ್‌ನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ ಮೌಲಾನ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕರೆ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರು ನಮಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದ ಆ ಸುಗಂಧದ ಬಗ್ಗೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಮಳ ಹೇಗಿರಬಹುದೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದರ ನೆನಪು ಇನ್ನೂ ನನ್ನೊಳಗೇ ಬೇರೂರಿದೆ. ನಾನು ಅದನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ‘ಇದು ಅದಲ್ಲ’ ಎಂದು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ. ಆದರೂ, ಒಂದು ದಿನ ಆ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಕೈ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನಾನು ಇನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಾಯಿಗೂ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಆ ಅಂಬರ್ ಅತ್ತರ್‌ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಸೆ.

– ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜೌಹರ್
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ: ಮುಹಮ್ಮದ್ ಝೈನುದ್ದೀನ್



ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲೀ ಜೌಹರ್ ಅವರು ಶಿವನಾಡರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಇವರು ಮಲಯಾಳಂನ ‘ತಿಬಾಕ್’ (tibaq.in) ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದ ‘ತಿಜೋರಿ’ (thijori.in) ಎಂಬ ಎರಡು ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಧರ್ಮದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ‌ ಮತ್ತು ಥಿಯಾಲಜಿ ಇವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸೂಫೀ ಪ್ರಭಾವ


ಬಲಿಗಲ್ಲ ಮೇಲೆ ಕೊರಳನಿಟ್ಟು
ಮನ್ಸೂರನಂತೆ ‘ನಾವೆ ಸತ್ಯ’ ವೆಂದರು !
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸಿ
ತಬ್ರೇಝಿನ ಶಮ್ಸನಂತೆ
ಆತ್ಮಾಹುತಿಗೈದರು
ಅವರು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು

ಕಾಡಿನ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲವೇ
ಗಿಡುಗನತ್ತ ಹಾರುವಂತೆ
ಆಹುತಿಯತ್ತ ನೆಗೆದರು

ಡಯರನ ಮೃತ್ಯುದಾಹವನ್ನು
ತಣಿಸಲೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ
ನೆತ್ತರಿನ ತೊರೆಗಳಂತೆ
ಚಿಮ್ಮಿ ಚಿಮ್ಮಿ ನಡೆದರು
ಆ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು!

‘ಖೂನೀ ಬೈಸಾಖಿ’ ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಸುಗ್ಗಿ ಎಂಬುದು 1919 ರ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್/ ಅಮೃತಸರ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದ ಪಂಜಾಬಿ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಬರೆದಿದ್ದ ಕವಿತೆ, ಅದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿಷೇದಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ಆತನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಂದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡ ಆ ಕವಿತೆ, ಆ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಡೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಘಟನೆಯ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ನಾನಕ್ ಸಿಂಗನಿಗೆ ಆಗ 22 ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ. ಆತನ ಕೆಲವು ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟೀಷತ ಭೀಕರ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲೆಂದು ವೈಸಾಖಿ ಹಬ್ಬದ ಆ ದುರ್ದಿನದಂದು ಆತ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದ. ಅಂದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಡಯರ್ ನೀಡಿದ ಫೈರಿಂಗ ಆದೇಶದಿಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗದ್ದಲವೇ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಾನಕ ಸಿಂಗನ ಗೆಳೆಯರು ಕೂಡಾ ಮೃತರಾದರೂ ನಾನಕ ಸಿಂಗ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುಳಿದ. ಮುಂದೆ ಆತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕನೂ ಆದ. ಸುಮಾರು 50 ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ , ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ , ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ ಆತನ ಏಕ್ ಮ್ಯಾನ್ ದೋ ತಲ್ವಾರೇನ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಗೆ 1962 ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಬಂತು.
ಆದರೆ ಇದಲ್ಲದ್ದಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ಆತ ಕವಿತೆಯೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ.

ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲ್ ಹಲ್ಲಾಜ್ : 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಇರಾನಿನ ಸೂಫೀ ಸಂತ.

ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆತ ‘ಅನಲ್ ಹಕ್’ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆತ್ಮವೆಂಬ ಪತಂಗವು ಪರಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಸೂಫೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಮ್ ಉಲ್ ಯಕೀನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದೇ ಪತಂಗವು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿದು ಲೀನವಾಗಿ ಕೇವಲ ಬೆಂಕಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಮ್ ಉಲ್ ಹಕ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸತ್ಯದೊಡನೆ ಪತಂಗ ‘ಫನಾ’ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲಾಜನ ಈ ‘ನಾನೇ ಸತ್ಯ’ವೆಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಆತನ ಮೇಲೆ ರಾಜದ್ರೋಹ ಆಪಾದನೆ ಹೊರಿಸಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನನ್ನು ಚಿತ್ರವಧೆಯ ಮೂಲಕ ಕೊಲ್ಲಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಹಲ್ಲಾಜರೇ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದರು ಎಂದೂ ಅವರ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.

ಹಲ್ಲಾಜರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಆತನ ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ನರಳಿ ನರಳಿ ಸಾಯಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಎತ್ತಿ ಬಿಸಾಡತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲ್ಲಾಜರ ಪರಮಶಿಷ್ಯ ಶಿಬ್ಲೀ ಎಂಬವರು ಗುಲಾಬಿಯೊಂದನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುವಿನತ್ತ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಲೇಟು ಹೊಡೆಯುವವರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಹಲ್ಲಾಜ್ ತನ್ನ ಮೈಗೆ ಗುಲಾಬಿಯು ಸೋಕಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಎಸೆದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ ಆತನಿಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ” ಇಷ್ಟು ಕಲ್ಲೇಟುಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನೋವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ನೀನೆಸೆದ ಒಂದು ಗುಲಾಬಿಯು ನನಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ನೋವುಂಟು ಮಾಡಿತು” ಎಂಬುದಾಗಿ..

ಬ್ರಿಟೀಷರು ನಮ್ಮಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಕುರಿತ ಕವಿತೆ.

‘ಖೂನೀ ಬೈಸಾಖಿ’

ಗಡಿಯಾರದ ಕಡ್ಡಿಯು ಐದರಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು
ಹದಿಮೂರ ಎಪ್ರೀಲಿನ ಆ ತೋಟದ ಕಡೆಯಲಿ
ಒಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿಂತರು, ಅವರು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು
ಸಮಪಾಲಿನ ಸಮಬಾಳಿನ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತರು
ಸಿಖ್ಖ್ ಹಿಂದು ಮುಸಲ್ಮಾನರಲ್ಲರೂ
ಅಂದು ಒಂದಾಗಿ ನಿಂತರು

ವೃದ್ಧರೋ ಮಕ್ಕಳೋ
ಎಲ್ಲರೂ ಎದ್ದು ಹೊರಟರು
ಕೆಲವರನ್ನೂ ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು
ಅವರೂ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು

ಬಾಯಿತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡಲೆಂದು
ದುಗುಡವನ್ನು ಹಂಚಲೆಂದು
ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲಾ
ನಿರ್ಭೀತಿಯಂದ ಹೊರಟರು
ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಬದುಕನ್ನೇ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಹೊರಟರು
ಜಗವನ್ನೇ ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ತಾವು ಮುಂದೆ ಹೊರಟರು
ಅವರು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು!

ಮರಳುವಾಸೆ ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟು
ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನೆ ಬದಿಗೆ ಇಟ್ಟು
ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಹೊರಟರು
ಅವರು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು

ಆ ಒಣ ನೆಲವ ತಣಿಸಲೆಂದು
ನೆತ್ತರನ್ನೆ ನೆಲಕೆ ಚೆಲ್ಲಿ
ತೋಟವೆಲ್ಲ ಅರಳಲೆಂದು
ಬಯಸಿ ಮುನ್ನಡೆದರು
ಬೆಂಕಿಯ ಕೆನ್ನಾಲಿಗೆಗೆ
ಮಿಡತೆಗಳಂತೆ ನೆಗೆದರು
ನೊಂದ ಬದುಕಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ
ಸಾವಿನ ಹಿತ್ತಲಿನ ಒಳಗೆ
ಯಮನನ್ನೇ ಕರೆದರು
ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೆ ನೀನು
ತಗೆದುಕೊಳ್ಳೋ ಎಂದರು!

ಬಲಿಗಲ್ಲ ಮೇಲೆ ಕೊರಳನಿಟ್ಟು
ಮನ್ಸೂರನಂತೆ ‘ನಾವೆ ಸತ್ಯ’ ವೆಂದರು !
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸಿ
ತಬ್ರೇಝಿನ ಶಮ್ಸನಂತೆ
ಆತ್ಮಾಹುತಿಗೈದರು
ಅವರು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು

ಕಾಡಿನ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲವೇ
ಗಿಡುಗನತ್ತ ಹಾರುವಂತೆ
ಆಹುತಿಯತ್ತ ನೆಗೆದರು

ಡಯರನ ಮೃತ್ಯುದಾಹವನ್ನು
ತಣಿಸಲೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ
ನೆತ್ತರಿನ ತೊರೆಗಳಂತೆ
ಚಿಮ್ಮಿ ಚಿಮ್ಮಿ ನಡೆದರು
ಆ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರು!

ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನ ಊರೇ ಈಗ
ಶೋಕ ತಪ್ತವಾಗಿದೆ
ಸಂತಸದ ಮನೆಯ ತುಂಬ
ಸೂತಕವೇ ಹರಡಿದೆ
ಭಾರತಾಂಭೆಯ ಚರಣದೆಡೆಗೆ
ಬಲಿಗೈಯ್ಯಲೆಂದು ಶಿರವನ್ನೆತ್ತಿ
ಅದೋ ನೋಡಿ ಸಾಗುತಿಹರು
ಮೃತ್ಯುಕೂಪದೆಡೆಗೆ ನಡೆವ
ದಿಟ್ಟ ಸೈನಿಕರ ಪಡೆಯ
ನಿಲ್ಲಲೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತಿಹರು
ಅವರು ನಿಲ್ಲಲೊಲ್ಲರು!

ಓ ತಾಯಿಯಂದಿರೇ ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರು
ಯೌವನವನು ಬಲಿಗೈಯ್ಯಲೆಂದು
ಅವರು ಸಾಗುತ್ತಿರುವರು
ಓ ಸಹೋದರಿಯರೇ, ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಸೋದರರನು
ಒಮ್ಮೆ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ
ಇಂದು ನೀವು ತಡೆಯದಿರೆ
ಮುಂದೆ ಅವರ ಕಾಣಲಾರಿರಿ!

ಓ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳೇ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೇಮಿಗಳನು ತಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಿ
ವೈದವ್ಯದ ವಿರಹವಿದು
ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಮುನ್ನ ಯೋಚಿಸಿ

ಓ ಮುದ್ದು ಮಕ್ಕಳೆ,
ಅನಾಥರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ
ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಕೊಳ್ಳಿರಿ
ನಾನಕ್ ಸಿಂಗನು ಮಾತ ಕೇಳಿರಿ
ದೇಶಕಾಗಿ ಬಲಿದಾನವ ಗೈಯ್ಯಲೆಂದೆ
ಹೊರಟವರು
ಅವರೆಂದಿಗೂ ಮರಳರು !

— ಪುನೀತ್ ಅಪ್ಪು

ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’: ಕಿರು ಪರಿಚಯ


ಆಧುನಿಕತೆಯ ಅರ್ಥ

ಒಂದು ಸಮಾಜದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಹತಾಶೆ; ಶ್ರದ್ಧೆ, ನಂಬಿಕೆ, ಆಚರಣೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕಣಜವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಸಹನೀಯ ಒಳಕುದಿಗಳು ಹೊಸ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಂದೇಹಿಸುತ್ತ, ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಹಳೆಯ ಹಾದಿಗಳಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳುವ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಯುಗದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಯಸುವ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಆಧುನಿಕತೆಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಕಾಲಮಾನದ ಅಪೇಕ್ಷೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಮಾಡರ್ನ್’ (ಮಾಡರ್ನಿಸಂ/ಮಾಡರ್ನಿಟಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್‌ಗೆ ಈ ಪದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಎರವಲಾದರೂ ಮೂಲ ಮಾತ್ರ ಲ್ಯಾಟಿನ್. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪದದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ ‘ಈ ಕ್ಷಣ’. ಇಂಗ್ಲಿಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಟಂಕಿಸಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ, ಸದ್ಯ ಮತ್ತು ಈಗ ಎಂದಿದ್ದರೂ ಇಂದಿನ ಬಳಕೆ ವಿಶಾಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಆದರೂ ಚಲನಶೀಲತೆ, ನಿರ್ಗಮನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ಎಂಬ ತ್ರಿಸೂತ್ರ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿವೆ.

ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂದರ್ಭ

ಮೊದಲನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಬದಲಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂರಚನೆ, ಕಲೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬೇರುಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಚಿಗುರತೊಡಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ವಾಲ್ಟರ್ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ರ (೧೮೯೨-೧೯೪೦) ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರಮೇಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾರ್ಜ್ ಲುಕಾಚ್ಸ್ (೧೮೮೫-೧೯೭೧) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಲುಕಾಚ್ಸ್‌ರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ನೀಶೆ (೧೮೪೪-೧೯೦೦), ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ (೧೮೧೮-೧೮೮೩), ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ (೧೮೫೬-೧೯೩೯), ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಸಾಸೂರ್ (೧೮೫೭-೧೯೧೩), ಕ್ಲಾದ್ ಲೆವಿ-ಸ್ಟ್ರಾಸ್ (೧೯೦೮-೨೦೦೯), ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆ ಎನ್ನುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆಗೊಂಡವರು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುವಿಷಯ, ಸ್ವರೂಪ, ಶೈಲಿ, ನುಡಿಗಟ್ಟು, ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಆಲೋಚನಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ‘ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆ’ ಅಥವ ‘ಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರವಾಹ’ ಹೊಸ ಯುಗಧರ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರವಾಹ ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂದೇಹ, ಅಮೂರ್ತತೆ, ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ, ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕವಾದ, ಸ್ವಂತಿಕೆ, ಸ್ವೋಪಜ್ಞತೆಗಳು ಹೊಸ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.

ಆಧುನಿಕತೆ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ನಿರ್ವಚನದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಚಿಂತಕ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹಂಗೇರಿಯ ಜಾರ್ಜ್ ಲುಕಾಚ್ಸ್‌ರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೌಲಿಕತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಲುಕಾಚ್ಸ್‌ರ ಗ್ರಹಿಕೆಯಂತೆ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರವಾಹ ವಿಧಾನವು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಸರತ್ತಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ನಿರೂಪಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಪರಿಕರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ, ಆಧುನಿಕತೆ ಎಂದರೆ ಕಲಾಕೃತಿಯೊಂದರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಯಾವುದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಕೃತಿಯ ಆಶಯವು ಕೃತಿಯ ಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಒಟ್ಟಂದವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ? ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಲೋಕವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕತೆಗಳು ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ‘ದೃಷ್ಟಿಕೋನ’ಕ್ಕೇ ಘನವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕನೊಬ್ಬ ಮಾನವಜೀವಿಯ ಯಾತನೆ, ಏಕಾಕಿತನವನ್ನು ಪರಿಭಾವಿಸುವಾಗ ಅದು ಸಮಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವ, ಸಮಷ್ಟಿಯ ಭಾಗ, ಘಟ್ಟ, ಹಂತವೇ ಆಗಿರುವ ಅವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಎಂದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆಧುನಿಕತೆಯು ವಾಸ್ತವಿಕ ಬದುಕಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು, ಸ್ಮರಣೆ, ಸಮ್ಮೋಹಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅನಿಶ್ಚಯದೊಂದಿಗೆ ಅರಿಯುತ್ತದೆ, ಎನ್ನುವುದು ಲುಕಾಚ್ಸ್‌ರ ಅಭಿಮತ.

ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್‌ರ ‘ಯೂಲಿಸೆಸ್’, ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟ್‌ರ ‘ವೇಸ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್’, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್‌ರ ‘ಜೇಕಬ್ಸ್ ರೂಮ್’, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂರ ‘ದ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್’, ಜಾನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರ್‌ರ ‘ಲ ನಾಸೇ’, ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್‌ರ ‘ವೇಟಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಗಾಡೊ’, ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌ರ ಖಂಡಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಅರ್ಥೈಸಲಾದ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೃತಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.

ಚಲನಶೀಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜ

ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತನೆಗಳೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವುದು ಫ್ರೆಂಚರಲ್ಲಿ, ಎಂಬುದು ವಾಡಿಕೆಯ ಮಾತು. ಅಂತೆಯೇ, ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಮೂಲಸೆಲೆ ಇರುವುದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಕೂಡ. ಇದನ್ನು ಅರಿತವನಂತೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಂದ್ರೆ ಸೀಗ್‌ಫ್ರೈಡ್ “ವಿಶ್ವ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಏರುಗತಿಯ ಹಿಂದೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಆವಶ್ಯಕವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಬೌದ್ಧಿಕ ನಿರಾಳತೆ, ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಜರೂರಿಯಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ ಕೊಂಚ ಮಾತ್ರ ವಿವೇಚನೆಗಳನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಚಾರಗಳು ಯಾವತ್ತೂ ನೀಡಬಲ್ಲವು”, ಎಂದು ಒಂದೆಡೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಹದಿನೆಂಟನೆ ಶತಮಾನದ ಲೇಖಕ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾನ್ ಜಾಕ್ ರುಸೋ (೧೭೧೨-೭೮) ಮಂಡಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ವೈಚಾರಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ ನಾಗರಿಕತೆಯಾಗಿದೆ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ಟ್‌ನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ (೧೭೮೯-೯೯) ಅಲ್ಲಿನ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಹೊಸ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸೋದರತೆ, ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಗರಿಮೆ ಈ ಕಾಲದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ. ಆಗಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ತೋರಿದ ಧೈರ್ಯ, ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗಗಳು ಮುಂದಿನ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾವಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಫ್ರೆಂಚರ ಈ ಬಗೆಯ ನಿರಂತರ ಚಿಂತನಶೀಲತೆಯೇ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಸಂ ಆರಂಭವಾದುದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ವಿಕಾಂತೆ ದ ಶಾತೊಬ್ರಿಯಾನ್, ವಿಕ್ಟರ್ ಹ್ಯುಗೋರಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಲೇಖಕರು ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾವಿನಿಂದ. ಮುಂದೆ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಸಂನಿಂದ ಹೋಳಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡಿದವರು ಮದಾಂ ಬುವಾ ಕಾದಂಬರಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ಗುಸ್ತಾವ್ ಫ್ಲೊಬೇರ್. ಫ್ಲೊಬೇರ್‌ಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ತಮ್ಮದೇ ಮಾರ್ಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗಮನಾರ್ಹ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕರ ಪಟ್ಟಿಯೂ ದೊಡ್ಡದಿದೆ: ಸ್ಟೆಂಧಾಲ್, ಆನರೆ ದ ಬಾಲ್ಜಾಕ್, ಎಮಿಲ್ ಜೋಲಾ, ಅಲ್ಫಾನ್ಸ್ ದೊದ್, ಗೀ ದ ಮೊಪಾಸಾಂ, ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ಮೇರಿಮೇ, ರೇನೆ ವಿವಿಯನ್, ಆಗಸ್ಟಿನ್ ಥೇರಿ, ಅನಾತೋಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬೋದಿಲೇರ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಮಲಾರ್ಮೆ, ಆರ್ಥರ್ ರಿಂಬೊ, ಪಾಲ್ ವರ್ಲೇನ್, ಪಾಲ್ ವಲೇರಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಲೇಖಕರು ಕಾಲದೇಶಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಆಧುನಿಕತೆ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಒರಿಜಿನಾಲಿಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಯುದ್ಧಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ

ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ, ಸ್ವೋಪಜ್ಞತೆ ಹಾಗೂ ಆವರೆಗೆ ಕೇಳರಿಯದಿದ್ದ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಂಡ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಲೋಕೋತ್ತರ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಹಾನಿ, ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಗೊಂದಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಘಟನೆ, ಸಾವುನೋವು, ಭೀಕರತೆ, ತಲ್ಲಣಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಕಾಡಿದವು. ನಾಜಿಪಡೆಗಳ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಆಕ್ರಮಣ ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ನಗರದ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ (ವೈಚಾರಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಾವ್ಯ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪ್ರಬಂಧ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಜ್ಞಾಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ) ಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರು ಎಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲರಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗ ಫ್ರೆಂಚರು ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಸೃಜನಶೀಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆದ್ಯವೂ ಆಗಿದ್ದವು. ಸಿಂಬಲಿಸಂ, ಅತಿವಾಸ್ತವವಾದ, ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ, ರಾಚನಿಕವಾದ, ನಿರಚನಾವಾದ, ಅಸಂಗತವಾದ, ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕರೇ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದ ಚಿಂತನಾ-ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಈ ಕಾಲದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶವನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿ, ನೋವು-ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ತಂದಿತ್ತರೆ, ಆನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಅಲ್ಲಿನ ಕಲೆ (ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗಕೃತಿಗಳು), ಯುದ್ಧದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಮಲಾಮಿನಂತಿದ್ದವು.

ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕಾದಂಬರಿ. ಮಹಾ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಈ ಖಂಡದ ಪರಂಪರೆ ಎಂಬಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿವೆ. ಈ ಮಾತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೂ ನಿಜವೇ. ಫ್ಲೊಬೇರ್, ಎಮಿಲ್ ಜೋಲಾ, ಮೊಪಾಸಾಂ, ಬಾಲ್ಜಾಕ್, ಆಂದ್ರೆ ಜಿದ್, ಅನಾತೊಲೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಹೀಗೆ ಅಭಿಜಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದ ಆಧುನಿಕ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಪೋಷಾಕಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡರು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಪಾಲ್ ನಿಜಾಮ್, ಜಾನ್ ಪ್ರೆವೊಸ್ಟ್, ಆಂಟನಿ ದ ಸೇಂಟ್ ಎಕ್ಸುಪರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಬೇಕಾಯಿತು. ಆಂಟನಿ ದ ಸೇಂಟ್ ಎಕ್ಸುಪರಿ ಅವರ ಲಿಟಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟ್ಟ ರಾಜಕುಮಾರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಪಾಲ್ ಬಾರ್ಜೆಟ್, ಮೌರೀಸ್ ಬೆರಿ ಹಾಗೂ ಪಿಯರೆ ಲೊಟಿ ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಕೊಲೆಟ್ ಥರದ ಲೇಖಕರು ಬದುಕಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವರಗಳು ಹೇಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟರು. ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಪ್ರೌಸ್ಟ್ ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ರೋಜರ್ ಮಾರ್ತೀನ್ ದುಗಾರ್ ಮತ್ತು ಜೂಲ್ಸ್ ರೋಮಾ ಕೃತಿಗಳು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಲೇ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದವು. ಜಾನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರ್ ಮತ್ತು ಸಿಮೊನ್ ದ ಬುವಾರ ಕೃತಿಗಳು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಲೇ ನೈತಿಕತೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದವು. ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ, ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂರ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಾರದಿಂದ ನಲುಗದ ಶುದ್ಧ ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕಮೂ ಅವರ ವಿದ್ಯಾಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಗ್ರೇನಿಯರ್‌ರಂಥ ಲೇಖಕರು ಅಬ್ಬರದ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಗದ್ಯವನ್ನು ಬರೆದರು. ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್‌ರಂಥ ಲೇಖಕರು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಅಸಂಗತತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಚುಂಬಕ ಶಕ್ತಿಯ ಗದ್ಯಪದ್ಯ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ರಂಗಭೂಮಿ: ಆಗಂತುಕರನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಚಾಲನೆ ಪಡೆದ ಥಿಯೇಟರ್ ಲಿಬ್ರ್ ಆರಂಭಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ ತಂಡವಾಗಿತ್ತು. ಆ ತಂಡದ ಉಬು ರೋಯ್ ನಾಟಕ ಇಂದಿಗೂ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಆದ್ಯ ನಾಟಕವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರದ ನಾಟಕಕಾರರಾದ ಜಾರ್ಜ್ ದ ಪೊರ್ಟೋರಿಕೊ, ಜೂಲಿಯಸ್ ರೇನಾ, ಯೂಜಿನ್ ಬ್ರೂಯಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಮೆರುಗು ನೀಡಿದರು. ಮೌರೀಸ್ ಮೆಟರ್‌ಲಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕ್ಲೋದೆಲ್ ಸಿಂಬಲಿಸಂ ಆಶಯಗಳನ್ನು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಲು ನೋಡಿದರು. ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದ ಜಾನ್ ಕಾಕ್ಟೊ ಅಚ್ಚರಿಯೆನ್ನಿಸುವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ತಂದರು. ಅದೇರೀತಿ, ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಪಾರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಮನಸೋತ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂ ಹಾಗೂ ಜಾನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರ್. ಕಮೂ ಅವರ ಕಲಿಗುಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್ ಪರ್ಪಸ್ ನಾಟಕಗಳು ಅವುಗಳ ಹೊಸತನ, ಅನಿಶ್ಚಯತೆ, ಬದುಕಿನ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ರೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನವನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಸಾರ್ತ್ರ್, ಮನುಷ್ಯನ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಮಾನವನ ದಯನೀಯ ಅಸಂಗತತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತರುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಸಬಗೆಯ ರಂಗ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು ಜಾನ್ ಅನೌ, ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್ (ವೇಟಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಗಾಡೊ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯ ಅಸಂಗತ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು). ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರ್ಥವೇನು? ಲೋಕದ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಕಾರ್ಯಕಾರಣವಿದೆಯೇ ಅಥವ ಯಾವೊಂದರ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹುಡುಕದೆ ಆಗಂತುಕರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದೇ ಮಾನವಜೀವಿಯ ಪಾಡೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವ ಬೆಕೆಟ್‌ನ ವೇಟಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಗಾಡೋ ನಾಟಕ ಪ್ರಭಾವಿಸದ ದೇಶ-ಭಾಷೆಗಳಿರಲಾರವು. ಈ ನಾಟಕವು ಮನುಷ್ಯನ ಅಸಂಗತತೆಯ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಾನ್ ಜಿನೆಟ್ ಮತ್ತು ಯೂಜಿನ್ ಅಯನೆಸ್ಕೊರ ಅಸಂಗತತೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯದು (ದ ಬಾಲ್ಡ್ ಸಪ್ರಾನೊ, ದ ಲೆಸನ್, ಮತ್ತು ದ ಚೇರ್ಸ್, ನಾಟಕಗಳು). ಅಸಂಗತತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟುವ ತರ್ಕವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಅಯನೆಸ್ಕೊ ನಾಟಕಗಳು ಸರ‍್ರಿಯಲಿಸಂ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ರೈನೊಸೆರಸ್ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಹಸನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಬಂಡಾಯಗಾರರಂತೆ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅದೇರೀತಿ, ಯುದ್ಧದ ಭಯಾನಕತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದುರಂತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಂಗಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಮಿಖೆಲ್ ದ ಘೆಲ್ದಾರೊ.

ಕಾವ್ಯ

ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕಗಳ ಕಾವ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಗಮನ ನೀಡಿತು. ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕವಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಪಾಲ್ ಕ್ಲೋದೆಲ್, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಗುಯಿಲೋಮ್ ಅಪೊಲಿನೇರ್, ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅಪೂರ್ವ ಚೆಲುವಿನ ಸಿಂಬಲಿಸಂ ಕಾವ್ಯ-ಗದ್ಯ ಕಟ್ಟಿದ ಪಾಲ್ ವಲೇರಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲವಿದು. ೧೯೨೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆತೊನ್ ಸರ‍್ರಿಯಲಿಸಂ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಕಾವ್ಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆತೊನ್ ಜತೆಗೂಡಿದವರೆಂದರೆ- ಪಾಲ್ ಎಲುಆರ್, ಫಿಲಿಪ್ ಸೂಪೋ, ರೇನೆ ಷಾರ್, ತ್ರಿಸ್ತಾನ್ ತ್ಸಾರಾ, ಲೂಯಿ ಅರಗೊ ಮತ್ತು ಎಲ್ಸಾ ಟ್ರಿಯೊಲೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ ಪ್ರೇವೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಪಾಂಜ್, ಜೂಲ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ವಿಯೆಲ್, ರೇಮಂಡ್ ಕ್ವೀನೂ, ಪಿಯರೆ ಇಮಾನುಯೆಲ್, ಜಾನ್ ಫಾಲನ್, ಆಂದ್ರೆ ಶದಿ ಮತ್ತು ಕತೆಬ್ ಯಾಸಿನ್.

ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಎರಡು ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುಗಳಾಗಿದ್ದ ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ, ಟ್ಯುನಿಸಿಯ, ಮೊರೊಕ್ಕೊ, ಸೆನೆಗಲ್, ಐವರಿಕೋಸ್ಟ್, ನಿಗರ್, ಛಾದ್ ಮತ್ತಿತರ ಚಿಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅನೇಕ ಲೇಖಕರಿದ್ದರೂ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಮರ್ಶೆ ಅಂಥ ಲೇಖಕರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿತು ಎಂಬ ಕಟುವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಈವರೆಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಜಾತರಾದ, ಆದರೆ, ಅಲ್ಜೀರಿಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂ, ಪಿಯರೆ ಬೋರ್ದಿಯೆ, ಲೂಯಿ ಅಲ್ತೂಸ್ಸರ್, ಆಸ್ಸಿಯ ಜೇಬರ್, ಜಾಕ್ ಡೆರಿಡ ಅಂಥವರಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಂದ್ರೆ ಶದಿಯಂಥವರಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕ ಮಾನ್ಯತೆ, ಶ್ಲಾಘನೆ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ವಸಾಹತುಗಳ ಲೇಖಕರನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಯಿತು ಎಂಬ ವಾದ ಕೂಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರೆ ಕೆಲವರು ಗಿಕಿಯು, ಒಲಾಫ್, ಸ್ವಾಹಿಲಿ, ಅರೆಬಿಕ್ ಮತ್ತಿತ್ತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ರಚಿಸುತ್ತಿರುವವರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಇಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಬಗೆಯ ಲೇಖಕರಿಂದಲೇ. ಆಂದ್ರೆ ಶದಿ, ಆಸ್ಸಿಯ ಜೇಬರ್, ಸೆಂಬೆನ್ ಉಸ್ಮಾನ್, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೌಲೀಸ್ ಹಾಲ್, ಆಮಾ ಆತಾ ಆಯಿದು, ಮರಿಯಮ್ ಬಾ, ನಫೀಸ ದಿಯಾ ಅಂಥ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುವಾಗಿದ್ದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೆನಡದ ಮೊನಿಕ ಬಾಸ್ಕೊ, ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ ರಾಯ್‌ರಂಥ ಲೇಖಕರು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ವಾಸಿ ಲೇಖಕರಿಗಿಂತ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಯುರೊಪಿಯನ್ ವಿಮರ್ಶೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖಕರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಮ್ ಸೆಝೇರ್, ಲಿಯೊಪೋಲ್ಡ್ ಸೇದರ್ ಸೆಂಘೊರ್, ಲಿಯೊನ್ ದಮಾಸ್ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗರೀತಾ ತಾವೊಸ್ ಅಮ್ರೋಷ್‌ರ ಹೆಸರುಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಆಧುನಿಕ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೃತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ಅವು ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾಗ್ವಾದ-ಸಂವಾದ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಸುಂದರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯು ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಇತಿಹಾಸದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಜತೆಜತೆಗೆ, ಶತಮಾನಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಆ ಬೇರುಗಳು ಒಂದರೊಡನೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಬೆಸುಗೆಯು ಸರೋವರದ ಆಳದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಜಲತಾವರೆ ಹೂಬಳ್ಳಿಗಳ ಹಾಗೆ. ಬೇರುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಬಳ್ಳಿಯ ಟಿಸಿಲು, ಎಲೆ, ಮೊಗ್ಗು, ಹೂಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಸದಾ ಪಡೆಯಲೋ ಎಂಬಂತೆ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಹವಾಸ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದೇ ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ. ಗತ-ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಗಳ ಕಾಲದ ತಿರುಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಯಾವತ್ತೂ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಹಳಹಳಿಕೆ ತೋರದು. ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗೆಗೂ ಚಿಂತಿತವಾಗದು. ಅದರ ಕಳಕಳಿ ಏನಿದ್ದರೂ ಈ ಕ್ಷಣದ್ದು. ವರ್ತಮಾನ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ತಲ್ಲಣ, ತಳಮಳ, ರೂಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅಸಂಗತತೆ ಅರ್ಥವೇನು ಹಾಗೂ ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾನವಜೀವಿಯ ಪಾತ್ರವೇನು ಎಂದು ಶೋಧಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ ಯಾವಾಗಲೂ ‘ಈ ಕ್ಷಣದ್ದು’.

ಬರಹದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ, ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳ ಬಳಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕರು:

ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂ: ವಿಶ್ವದ ಬಂಡುಕೋರ ತರುಣರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂ (೧೯೧೩-೧೯೬೦) ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಕಥೆಗಳ ಅಸಂಗತ ನಾಯಕರಂತೆ, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಅಮೂರ್ತ ವಿಚಾರಗಳಂತೆ ಕಾರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಲೇಖಕ. ಕಮೂ ಬರಹಗಳು ಇಂದಿಗೂ ತರುಣ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಅಯಸ್ಕಾಂತದಂತೆ ಸೆಳೆಯಲು ಅವರ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯದ ನಿಲುವು; ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಬದುಕಿನ ಸಮಗ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಅಪ್ಪಟ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಫ್ರೆಂಚರ ವಸಾಹತಾಗಿದ್ದ, ಅರಬರ ನಾಡಾದ ಅಲ್ಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು, ಯುರೋಪಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬಲಾಢ್ಯ ದೇಶವಾದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅವಹೇಳನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಕಮೂ, ತಮ್ಮ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ದಿಕ್ಕೇಡಿ ಯುವಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಸಿಸಿಫಸ್, ದಿ ರೆಬೆಲ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಚಾರಿಕ ಕೃತಿಗಳಾದರೆ, ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್, ಪ್ಲೇಗ್, ಹ್ಯಾಪಿ ಡೆತ್, ಫಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಮನುಷ್ಯನ ಅಸಂಗತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಸಿಸಿಫಸ್ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಆದಿಮ ಬಯಕೆಯಾದ ಬಂಡಾಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೋಸುವ ದಿ ರೆಬೆಲ್ ಬಹಳ ಚರ್ಚಿತ ವೈಚಾರಿಕ ಕೃತಿಗಳು. “ಸಿಸಿಫಸ್ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೆಟ್ಟದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವ ಹೋರಾಟವೇ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬನ ಎದೆ ತುಂಬಿಬರಲು ಸಾಕು. ಅಂಥಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಫಸ್ ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆಂದೇ ನಾವೆಲ್ಲ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು”, ಎಂದು ಸಿಸಿಫಸ್‌ನ ವೈಫಲ್ಯತೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಿದ ಕಮೂ ಅಂತಹ ಒಳನೋಟಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಲೇಖಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಜಾನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರ್: ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದ್ಯಪುರುಷ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಿಷ್ಯವೃಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಾಹಿತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜಾನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರ್ (೧೯೦೫-೧೯೮೦) ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಬದುಕಿದ್ದು ಯುರೋಪಿನ ಕನಸಿನ ನಗರ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಲ ನಾಸೇ (ನಾಸಿಯಾ) ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅಷ್ಟೇನೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬಳಿಕ ಆ ಕೃತಿ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಎಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಸಾರ್ತ್ರ್ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಜಿಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ. ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದು ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಬಿಯಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ನಥಿಂಗ್‌ನೆಸ್ ಕೃತಿ. ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಈ ಕೃತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಗುವಿಕೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತಲೇ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿರಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಲೇಖಕನ ನೈತಿಕತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆಗೆ ತಂದಿತು.

ವಾಲ್ ಆಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ (೧೯೩೮), ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೀಸನ್, ದಿ ರಿಪ್ರೀವ್ (೧೯೪೭) ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕೃತಿಗಳಾದರೆ, ದಿ ಫ್ಲೈಸ್, ಇನ್ ಕೆಮರಾ (೧೯೪೬), ನೊ ಎಕ್ಸಿಟ್ (೧೯೪೭), ಕ್ರೀಮ್ ಪ್ಯಾಶನಲ್ (೧೯೪೯), ಲೂಸಿಫರ್ ಆಂಡ್ ಲಾರ್ಡ್ (೧೯೫೩), ಕೀನ್ (೧೯೫೪), ಲೂಸರ್ ವಿನ್ಸ್ (೧೯೬೦), ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೃತಿಗಳು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬೋದಿಲೇರ್, ಜಾನ್ ಜಿನೆ, ಗುಸ್ತಾವ್ ಫ್ಲೊಬೇರ್‌ರ ಕುರಿತು ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಾರ್ತ್ರ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಪೂರ್ಣ ಆತ್ಮಕಥೆ ವರ್ಡ್ಸ್ ಅದೇ ವರ್ಷ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ತಂದಿತ್ತಿತು.

ಸಿಮೊನ್ ದ ಬುವಾ: ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾರದ ಹೆಸರು ಸಿಮೊನ್ ದ ಬುವಾ (೧೯೦೮-೧೯೮೬). ಪ್ಯಾರಿಸಿಗ ಜಾನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರ್‌ರನ್ನು ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಿಂದ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದ, ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅವರ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿದ ಸಿಮೊನ್ ಸಾರ್ತ್ರ್‌ರಂತೆಯೇ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದವರು. ಇಬ್ಬರ ಸಾಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಸಮವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು ಬುವಾರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹಿರಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಅಸ್ಮಿತೆ, ಸವಾಲು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಖರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯತೆ ಒದಗಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಸಾಧನೆಯೇನಲ್ಲ.

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಬುವಾ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತ, ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತ ಪ್ರಭಾವಿ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟಕಿ ಎನ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಮಸ್ಟ್ ವಿ ಬರ್ನ್ ಸೇದ್ (೧೯೫೩), ಆಲ್ ಮೆನ್ ಆರ್ ಮಾರ್ಟಲ್ (೧೯೫೫), ದಿ ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ (೧೯೫೮), ಎ ವೇರಿ ಈಸಿ ಡೆತ್ (೧೯೬೬), ದಿ ವುಮನ್ ಡೆಸ್ಟ್ರಾಯ್ಡ್ (೧೯೬೯), ಆಲ್ ಸೇಡ್ ಆಂಡ್ ಡನ್ (೧೯೭೪), ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಬಿಗ್ಯುಟಿ (೧೯೭೬), ವೆನ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಕಮ್ ಫಸ್ಟ್ (೧೯೮೨), ಎ ಫೇರ್‌ವೆಲ್ ಟು ಸಾರ್ತ್ರ್, ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೆಕ್ಸ್ (೧೯೮೪), ಮೆಮೋರೀಸ್ ಆಫ್ ಎ ಡ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಡಾಟರ್ (೧೯೮೬) ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.

ಪಾಲ್ ವಲೇರಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಿಂಬಲಿಸಂ ಕಾವ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಕವಿ ಎಂದೇ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುವ ಪಾಲ್ ವಲೇರಿ, ಕಾವ್ಯ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂಗೀತ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ರಾಜಕೀಯ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯ, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಆ ಕುರಿತು ವಿಫುಲವಾಗಿ ಬರೆದ ಬಹುಮುಖಿ. ಅಂಬ್ರೋಸ್-ಪಾಲ್-ಟುಸ್ಸಿ-ಜೂಲ್ಸ್ ವಲೇರಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯ ಪುಟ್ಟ ರೇವು ಪಟ್ಟಣ ಸೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦, ೧೮೭೧-ಜುಲೈ ೨೦, ೧೯೪೫). ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಕವಿಯಾಗುವ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆ ಕಾಲದ ದಿಗ್ಗಜ ಸ್ಟೀಫನ್ ಮಲಾರ್ಮೆಯ ತೆಕ್ಕೆ ಈ ತರುಣನಿಗಾಗಿ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಸಿಂಬಲಿಸಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಲ ಕಾನ್‌ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್‌ರ ಆರಂಭಿಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಮಲಾರ್ಮೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ ಆಂದ್ರೆ ಜಿದ್. ಕ್ರಮೇಣ, ಸಿಂಬಲಿಸಂ ಕಾವ್ಯದ ಕುರಿತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬರಹ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತ ಆ ಪಂಥದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಲೇಖಕನೆಂದು ಪಾಲ್ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಸ್ವೋಪಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ತಿಗೆ ಮನ ಸೋತು ಸ್ನೇಹ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ರೇಮಂಡ್ ಪೊಯಿಂಕರೆ, ಲೂಯಿ ದ ಬ್ರೋಗ್ಲಿ, ಆಂದ್ರೆ ಜಿದ್, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್, ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಗ್ಸನ್ ಕೆಲವರು. ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟ್, ‘ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ಬಿಡಿಸಲಾರದ ಒಡಪನ್ನು ಒಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ವಲೇರಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.

ಕ್ಲಾದ್ ಲೆವಿ ಸ್ಟ್ರಾಸ್: ಆಧುನಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ರಾಚನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಟಂಕಿಸಿದ ಆದ್ಯಪುರುಷ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಧಾವಿ ಚಿಂತಕ. ಹೊಸ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಚಿಂತನಾಕ್ರಮವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಕ್ಲಾದ್ ತಮ್ಮ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾದರಿಯಾದವರು. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಸ್ತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರು ಚರ್ಚೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದ ರಾಚನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇಡೀ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳನ್ನು ನಿನ್ನೆ-ಮೊನ್ನೆಯವರೆಗೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಿತ್ತು. ಜಾಕ್ ಡೆರಿಡ ಅವರು ನಿರಚನಾವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವವರೆಗೆ ಕ್ಲಾದ್‌ರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಸರಿಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿ (೨೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೦೮-೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯) ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗ ಅಧ್ಯಯನ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅಸಂಖ್ಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದ ಲೆವಿ ಅವರು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳೊಡನೆ ಜೀವಿಸುತ್ತ ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಹುಪಾಲು ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲ ಕ್ಲಾದ್ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿರುವಂಥವಾಗಿವೆ.

ಅವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು: ವರ್ಲ್ಡ್ ಆನ್ ದಿ ವೇನ್ (೧೯೬೧); ಸ್ಟ್ರಕ್ಚುರಲ್ ಆಂಥ್ರಪಾಲಜಿ (೧೯೬೩); ದ ಸಾವೇಜ್ ಮೈಂಡ್ (೧೯೬೬).

ಲೂಯಿ ಪಿಯರೆ ಅಲ್ತೂಸರ್: ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಚಿಂತಕ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ಲೂಯಿ ಪಿಯರೆ ಅಲ್ತೂಸರ್ (೧೯೧೮-೧೯೯೦) ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದ ಆಲ್ಜೀರ್ಸ್‌ನ ಉಪನಗರ ಬಿರ್‌ಮಂಡ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ನಿಶಿತಮತಿ ಎಂದು ಹೆಸರುಪಡೆದಿದ್ದ ಲೂಯಿ ಬಹುಬೇಗ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು ಅರವತ್ತರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಚಿಂತಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದದ ಕೆಲವು ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಲೂಯಿ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಪಾರ ಶಿಷ್ಯವರ್ಗ ಪಡೆದರು.

ಫೂಯರ್‌ಬಾಕ್’ಸ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೇಶನ್ಸ್ (೧೯೬೦), ಆನ್ ಯಂಗ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ (೧೯೬೧), ಕಾಂಟ್ರಡಿಕ್ಷನ್ ಆಂಡ್ ಓವರ್‌ಡಿಟರ್ಮಿನೇಶನ್ (೧೯೬೨), ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ (೧೯೬೩), ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸಂ ಆಂಡ್ ಹ್ಯುಮನಿಸಂ (೧೯೬೩), ರೀಡಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ (೧೯೬೮), ಲೆನಿನ್ ಬಿಫೋರ್ ಹೆಗೆಲ್ (೧೯೬೯), ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಆಂಡ್ ಐಡಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಪ್ಪರಟಸಸ್ (೧೯೭೦) ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ ಲೇಖನಗಳು.

ಪಿಯರೆ ಬೋರ್ದಿಯೆ: ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಧಾವಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಚಿಂತಕ, ರಾಜಕೀಯ ತಜ್ಞ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಪಿಯರೆ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಬೋರ್ದಿಯೆ (೧೯೩೦-೨೦೦೨) ಮಂಡಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳು ವೈಚಾರಿಕ ಲೋಕದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿವೆ. ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಬಂಡವಾಳಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗಳ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದವು. ಜಾಗತೀಕರಣ, ನವ-ಉದಾರವಾದ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಹೊಸ ಜಾಗ್ರತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದವು. ಸ್ವತಃ ಬೋರ್ದಿಯೆಯವರೇ ಆ ಬಗೆಯ ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಓದುವಾಗ ಲೂಯಿ ಅಲ್ತೂಸರ್ ಅವರನ್ನು ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿ ಪಡೆದು ಓದು ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತುಸು ಕಾಲ ಆಲ್ಜೀರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಬೋರ್ದಿಯೆ ೧೯೬೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾದರು. ದಿ ಅಲ್ಜೀರಿಯನ್ಸ್, ವರ್ಕ್ ಆಂಡ್ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಇನ್ ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ (೧೯೫೮/೧೯೬೨), ದಿ ಇನ್‌ಹೆರಿಟರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ರಿಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಎಜುಕೇಶನ್, ಕಲ್ಚರ್ ಆಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ (೧೯೬೪/೭೯), ಡಿಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್, ಲಾಜಿಕ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್ (೧೯೮೪/೧೯೯೦), ರೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ (೧೯೯೭) ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.

ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್: ಐರಿಷ್ ಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್ (೧೯೦೬-೮೯) ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಕಳೆದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಕೆಟ್ ತನ್ನ ೨೩ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ. ಅಂದಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸೆಳೆತ ಕೊನೆಗೆ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ತರುಣ ಬೆಕೆಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್‌ನ ಗೆಳೆಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ. ಮುಂದೆ ಬೆಕೆಟ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಬರಹವನ್ನು ಜಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ. ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಗುಂಪನ್ನು ಸೇರಿದ ಬೆಕೆಟ್, ನಾಜಿ ಗುಪ್ತದಳ ಗೆಸ್ತಪೊದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು. ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಬೆಕೆಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮತೊಡಗಿದ.

ಮೊಲಾಯ್ (೧೯೫೬), ಮೆಲೊನ್ ಡೈಸ್ (೧೯೫೬), ದಿ ಅನ್‌ನೇಮಬಲ್ (೧೯೬೦) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತ್ರಿವಳಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ವೇಟಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಗಾಡೋ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಆವೃತ್ತಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ. ಅಸಂಗತ ನಾಟಕಗಳ ಯುಗದ ಆದ್ಯಕೃತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾದ ಗಾಡೋ ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಆಧುನಿಕ ಲೇಖಕರನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಯೂಜೀನ್ ಅಯನೆಸ್ಕೋ: (೧೯೧೨-೧೯೯೪) ರೊಮಾನಿಯಾ ಸಂಜಾತ ಫ್ರೆಂಚ್ ನಾಟಕಕಾರ ಅಸಂಗತ ನಾಟಕಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅಸಂಗತ ನಾಟಕಗಳು ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್. ಬುಖಾರೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ಯೂಜೀನ್ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯೂಜೀನ್‌ರ ಅಸಂಗತ ನಾಟಕಗಳು: ದ ಕಿಲ್ಲರ್, ಎಕ್ಸಿಟ್ ದ ಕಿಂಗ್, ಎ ಸ್ಟ್ರೋಲ್ ಇನ್ ದಿ ಏರ್, ಅಮಂಗ್ ದ ಡೆಡ್. ಜರ್ನಲ್ ಎನ್ ಮಿಯೆತ್‌ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಬಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ನಿಲುವುಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಿದೊನಿ-ಗಾಬ್ರಿಯೇಲ ಕೊಲೆಟ್: ನಟಿ, ವಿದೂಷಕಿ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ, ವಿಮರ್ಶಕಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದ ಕೊಲೆಟ್ (೧೮೭೩-೧೯೫೪) ಇಪ್ಪತ್ತರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಗೊತಿಯೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಬಂದವಳು. ಆದಾಯ ಮೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ಹೆನ್ರಿ, ಕ್ಲಾದೀನ್ ಹಾಗೂ ಮಿನ್ ಕೃತಿ ಸರಣಿಯನ್ನು (೧೯೦೦-೦೫) ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಂಡ. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿಯನ್ನು ತೊರೆದ ಕೊಲೆಟ್ ವಿದೂಷಿ-ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದಳು.

ಕೊಲೆಟ್ ಬರೆದ ನೂರಾರು ಕಥೆಗಳು, ಲೇಖನ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಲೇಖಕಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದವು. ಆಕೆಯನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರಾದ ಪ್ರೌಸ್ಟ್, ಆಂದ್ರೆ ಜಿದ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಲೇಖಕ ಅಲೇನ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಉದ್ಗರಿಸಿದಂತೆ ಕೊಲೆಟ್ ತನ್ನದೇ ಕಥೆಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವಿಕಾಸ, ಮದುವೆ, ವೃತ್ತಿಯಶಸ್ಸುಗಳ ನಡುವೆ ತಾಕಲಾಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಕೊಲೆಟ್, ಆ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತನ್ನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದಳು. ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾಜ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟಳೆಗಳು, ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೂಡ ಆಕೆಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತಗೊಂಡಿವೆ.

ಆನೀಸ್ ನಿನ್: ತನ್ನ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದಿನಚರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಖ್ಯಾತಳಾದ ಆನೀಸ್ ನಿನ್ (೧೯೦೩-೧೯೭೭) ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯೂಇಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೂಲದ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ ಜಾಕಿನ್ ನಿನ್ ತಂದೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಮೂಲದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾನ ವಿದುಷಿ ರೋಸ ಕಲ್‌ಮೆಲ್ ತಾಯಿ. ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನಿನ್, ತಂದೆತಾಯಿ ಬೇರೆಯಾದ ಮೇಲೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಳು. ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೊನೆಗಾಲದವರೆಗೆ ಆನೀಸ್ ಬರೆದ ದಿನಚರಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ತಲ್ಲಣ, ಗೊಂದಲ, ಸಂತಸ, ದುಃಖ, ಅನುಮಾನ ಹೀಗೆ ಏನೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಹದಿನಾರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಶರಣು ಹೊಡೆದ ಆನೀಸ್ ರೂಪದರ್ಶಿ, ನೃತ್ಯಗಾತಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿನ ರುಚಿ ಸವಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಆಕೆಯ ಮುಕ್ತತೆ, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ದಿನಚರಿಗಳು ಆಕೆಗೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟವು. ಆಕೆಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಡೆಲ್ಟ ಆಫ್ ವೀನಸ್, ಲಿಟಲ್ ಬರ್ಡ್ಸ್, ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು.

ಲಿಯೊಪೋಲ್ಡ್ ಸೇದರ್ ಸೆಂಘೊರ್: ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ಲೇಖಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಸೆನೆಗಲ್‌ನ ಜೋಲ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರೈತಾಪಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನನ. ಮಿಶನರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಶಿಷ್ಯವೇತನ ದೊರಕಿದ್ದರಿಂದ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ ಲಿಯೊಪೋಲ್ಡ್ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಚಾಂಟ್ಸ್ ದ ಉಂಬ್ರ (೧೯೪೫), ಹೋಸ್ಟಿ ನೋಯ್ರ (೧೯೪೮) ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಕಾವ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳು. ಸೆಂಘೋರ್ ೧೯೬೦ ರಿಂದ ೧೯೮೦ರ ವರೆಗೆ ಸೆನೆಗಲ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಮಾರ್ಗರೀತ ತಾವೊಸ್ ಅಮ್ರೋಷ್: ಮಾರ್ಗರೀತ (೧೯೧೩-೧೯೭೬) ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಟುನಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ತಾಯಿ ಫದ್ಮಾ ಅಯಿತ್ ಮನ್ಸೂರ್ ಅಮ್ರೋಷ್ ಹಾಗೂ ಸೋದರ ಜಾನ್ ಕೂಡ ಮಾರ್ಗರೀತಳಂತೆ ಸಾಹಿತಿಗಳೇ. ಟುನೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಬರ್ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತು ಅಪಾರ ಒಲವಿರುವ, ಆಳವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದ ಅಮ್ರೋಷ್ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿತು. ೧೯೩೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗರೀತ ಈಜಿಪ್ತಿನ ಪೂರ್ವಭಾಗಕ್ಕೆ ವಾಸಿಸುವ, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವಾದ ಬರ್ಬೇರಿಯನ್ ಹಾಡು, ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸತೊಡಗಿದಳು. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ದೊರಕಿ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಹಾಡುಹಸೆ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಐತಿಹ್ಯ ಮತ್ತು ಒಡಪುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಗ್ರೇನ್ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹಯಸಿಂತ್ ವಾಯುವ್ಯ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಜನಾಂಗದ ಲೇಖಕಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದೆರಡು ಪುಟಗಳ ಅನುವಾದ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಮೂರ್ತತೆ, ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕತೆ, ಆರ್ದ್ರಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಈ ಪುಟಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆಕೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾದಂಬರಿ ದಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಡ್ರಮ್ (೧೯೬೦), ಟುನಿಸ್‌ನ ಆಕೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಬದುಕನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.

ಗೇಬ್ರಿಯೇಲ ರಾಯ್: ಸಣ್ಣಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಗೇಬ್ರಿಯೇಲ (೧೯೦೯-೧೯೮೩) ಕೆನಡ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ. ಆ ದೇಶ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಡೇವಿಡ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಲೇಖಕಿ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನಗರ ಬದುಕಿನ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು; ಕೆನಡದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾದವರ ಒಳತೋಟಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದವರು ಕೂಡ ರಾಯ್ ಅವರೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

೩೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ರಾಯ್ ಅದರ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಆವೃತ್ತಿ ದಿ ಟಿನ್ ಫ್ಲೂಟ್ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಓದುಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದೇ ಹೊರದೇಶದ ಓದುಗರಿಗೂ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಚಸ್ (೧೯೫೫), ವಿಂಡ್‌ಫ್ಲವರ್ಸ್ (೧೯೭೦), ಗಾರ್ಡನ್ ಇನ್ ದಿ ವಿಂಡ್ (೧೯೭೫), ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಆಫ್ ಮೈ ಹಾರ್ಟ್ (೧೯೭೭) ಅವರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು. ಎರಡು ಲೋಕಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಈ ಕೃತಿಗಳು ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ.

ಎನ್‌ಚಾಂಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಂಡ್ ಸರೋ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ, ಮರಣಾನಂತರ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ದಿ ರೋಡ್ ಪಾಸ್ಟ್ ಅಲ್ಟಮೊಂಟ್ (ಲ ರೂಟ್ ಡಿ ಅಲ್ಟಮೊಂಟ್) ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೋಗುವ ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

ಲೇ: ಕೇಶವ ಮಳಗಿ


AI ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ

ಆಂಥ್ರೋಪಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ- ಸ್ಥಾಪಕಿ ಡ್ಯಾನಿಯೆಲಾ ಅಮೋಡೆಯವರು ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು (Humanities) ಮತ್ತೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲಿವೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದು “ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ” ಆಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಅಭಿಮತ. ಮುಂದುವರಿದು, “ಬೃಹತ್ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳು (LLMs) STEM ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣತವಾಗಿದ್ದರೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ಅಗತ್ಯವಂತೂ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ,” ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಆಂಬೋಣ. ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾ, ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನ NotebookLM ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಸ್ಟೀವನ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸಹ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ (Philosophy) ಮಹತ್ವ ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, Sage Publications ಸಂಸ್ಥೆಯು “Critical Thinking Challenge” ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ವಿಜೇತರಿಗೆ 5000 ಡಾಲರ್ ಬಹುಮಾನವೂ ಇದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಅಮೋಡೆಯವರು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ STEM- ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು “ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದ ಪದವಿಗಳು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದವಿ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಚಿತ್ರ ಎನಿಸುವುದು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿಯೇ. ಒಂದು ಕಡೆ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು LLMಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ‘ಚಿಂತನಾಶಕ್ತಿ’ ಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಯಂತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಗತ್ಯವೆಂಬ ವಾದಗಳು ವ್ಯಾಪಾಕವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದೇವೇಳೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲೊಂದು ತುರ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮಾನವಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ? ಕೆಲವರು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಸಹಾಯ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು, ತರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ತಲೆಮಾರನ್ನು ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದೇ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲು AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ. AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎನ್ನುವುದು ಅದರಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ದೃಶ್ಯ. ಆಲ್ಗೋರಿದಮ್‌ ಆಧರಿತ ಚಿಂತನೆ ಸುಮಾರು 75 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಇಂದಿನ ಉತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ ನಡೆದದ್ದು 2016ರಲ್ಲಿ. ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಲ್ಫಾಗೋ ಮತ್ತು ಲೀ ಸೆಡೋಲ್ ನಡುವಿನ ಗೋ ಆಟ. ಆಲ್ಫಾಗೋ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀ ಸೆಡೋಲ್ ಅವರನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗದ ನಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಲಿಸಿತು. ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ AI ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ, ಜನರೇಟಿವ್ AI ಯುಗಾರಂಭವಾಯಿತು. 2023ರಿಂದ ChatGPT, Gemini, Claude ಮುಂತಾದ ಬೃಹತ್ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ನಮ್ಮ ಅನೇಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿವೆ. ChatGPT ಕೇವಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅದೇ ವೇಳೆ, Google Translate ಗೆ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ತಲುಪಲು 78 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು Instagramಗೆ 30 ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು.

ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ AI ಅನ್ನು “ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ‘ಕೃತಕ’ಯಾ ‘ನಿಜವಾದ’ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಇವು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಗಣಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವ ದೈತ್ಯ ಆಲ್ಗೋರಿದಮ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ (STEM) ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಕಾರಣ, ಈ ನಿಕಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ರಚಿಸುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮಾದರಿಗಳು ಕೃತಕ ನರಜಾಲಗಳ (Artificial Neural Networks) ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಡಳಿತ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳೂ ಇವೆ.

ಆದರೆ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ‘ಮಾನವರಿಗಿಂತಲೂ ಬುದ್ಧಿವಂತ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೃಹತ್‌ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳು ಮಾನವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ದಾರಿಗಳು ಟಸಿಲೊಡೆಯುವುದು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲೇ. ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ಅಮೋಡೆಯವರ ಜತೆ ನಾನೂ ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿರುವುದು ಕೂಡಾ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೇ. ‘ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ’ ಎಂಬ ಇಡೀ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ವಶಕ್ಕೊಪ್ಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ‘ಚಿಂತನೆ’ ಎನ್ನುವುದು ‘ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ’ ಮತ್ತು ‘ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ’ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎನ್ನುವುದು ಹಳೆಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವನೀಯ ಎನಿಸುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನೆ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಿದ್ದು ದಕ್ಷತೆಯೇ (efficiency) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೌಲ್ಯ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಮ್ಮಂತವರಿಗೆ ಹಾಗೆ ಯೋಚಿಸಲಿಕ್ಕಾಗದು. ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಮ್ಮ ಗಮನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯನುಡಿಯ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಅರಿವು ನಮಗಿರುತ್ತದೆ. ವಾದಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತೇವೆ.
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

LLMಗಳು ಇದನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವು ಎಂದು ನಮಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಾದಗಳು, ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬಲ್ಲವು. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಾದವನ್ನು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವು ಮಂಡಿಸಬಲ್ಲವು. ಮಾನವನಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಅವು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅವು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿಯೂ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ, ಹಳೆಯ ರೀತಿಯ ತರಗತಿ ಕೋಣೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದೆನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯಬೇಕಿದೆ. ಯೋಚಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಆಳವಾದ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿದುವುದನ್ನೇ ನಾವು ದಕ್ಷತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಮಾನವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಬಂದರೆ ಬೆಳೆಸಲು ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಗಿ ಬರುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ ‘ತಿಳುವಳಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ’ವನ್ನು ಅಥವಾ (informed perspective) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು. ಆದರೆ, AI ಉದ್ಯಮದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ ಇದಲ್ಲ. ಅದರ ಗುರಿ ಇರುವುದು ಪ್ರಮಾಣ, ವೇಗ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ.

ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ AI ಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜಾಣತನವಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರಕರಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸುವವರಾದ ಮಾನವಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸಬಹುದು. (ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದವರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉದಾರತನ ತೋರಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ). ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ಥಾಪಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಮಾನವ ಅನುಮಾನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆ, ಯಂತ್ರಗಳ ಗಣಿತೀಯ ನಿಖರತೆ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಗುರುತಿಸಿ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಮಾನವರು ಇನ್ನೂ ಬದುಕಬೇಕಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೇ ಸರಿ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇರುವುದು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.

ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಆದರೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೀರಿಸುವಂತಹದ್ದು. ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಯುಕ್ ಹುಯಿ ಹೇಳಿರುವ ಹಾಗೆ , AI ಒಂದು ‘ಸಂಯೋಜಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’ (convergent technology) ವಾಗಿದ್ದು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯವಾಗಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿದು. ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಓದುವುದನ್ನು, ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ‘ಇಡೀ ಗ್ರಹದ ಮಹಾ ಮೆದುಳು’ ಆಗುವತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿಯಿಂದ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಈ ಮಿದುಳು ಅದ್ಭುತವೇ ಸರಿ. ನಾವೀಗ ಸಣ್ಣ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಆಂಗ್ಲರು ಹಾಗೂ ಚೀನಿಯರ ಪ್ರಭುತ್ವ ಇರುವ ಕಡೆ ಈ ಮಾದರಿಗಳು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಎರಡರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೂ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದೇ.

ಕೆಲವು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಚಿಂತಕರು ‘ನಾವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಯಂತ್ರದ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಬರವಣಿಗೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. AI ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಜನರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. AI ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ‘human loss function’ ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. ಮಾನವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳು ಅವುಗಳ ಗಣಕ ವ್ಯವಸ್ಥಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. AI ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಭಾಷೆಯೇ ಒಂದು ‘ನಷ್ಟ’ (loss) ಎನಿಸಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳೂ ಒಂದು ‘ನಷ್ಟ’ ಎನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆಘಂಟೆಯಾಗಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ AI ಸಹಾಯಕ/ಕಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಎರಡು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ಲೇ: ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಆರಿಫ್
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ: ನಝೀರ್‌ ಅಬ್ಬಾಸ್


ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಆರಿಫ್

ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ; ಬದುಕು – ಬರಹ ಅವಲೋಕನ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬದುಕನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ, ಒಳನೋಟಗಳೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೪೮ರ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಬಾರಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಉಡುಪಿ ಸಮೀಪದ ಕಟ್ಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದರು. ಕಟ್ಪಾಡಿಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ, ಕುಂದಾಪುರದ ಬಂಡಾರ್ ಕ್ರಾರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಕಾಂ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ೩೫ ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಇವರು ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಟ್ಪಾಡಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ‘ಗೋರಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು’ ಎಂಬ ಮೊದಲ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕರಾವಳಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬದುಕಿನ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಈ ಸಂಕಲನದ ನಂತರ, ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ‘ನೋಂಬು’ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ರಂಜಾನ್ ತಿಂಗಳ ಉಪವಾಸದ ಆಚರಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಈ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೯೧ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಮೂರನೇ ಸಂಕಲನ ‘ದಜ್ಜಾಲ’. ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿ ೨೦೦೦ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ತರ್ ಹಾಜಿಕಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು’ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ‘ಪಚ್ಚೆ ಕುದುರೆ’ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ‘ಕಡವು ಮನೆ’ – ನೀಲ್ಗತೆ ಆರನೇ ಸಂಕಲನವು ಕುಟುಂಬ, ನೆಲ ಮತ್ತು ನೆನಪುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ೨೦೧೫ರ ‘ಡಾ. ಎಚ್. ಶಾಂತಾರಾಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥಾ ಸಂಕಲನವಾದ ‘ಕುಂದಾಪ್ರ ಪರಿಸರದ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು’ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ಕುಂದಾಪುರದ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟರು.

ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ತುಂಬ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟವರು ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ. ಅವರು ಬರೆದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿ; ಸರಕುಗಳು (೧೯೮೯) ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾದ (೧೯೯೭). ‘ಸರಕು’ ಎಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಾಮಾನು. ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ‘ಸರಕು’ ಆಗುವ ವಿಪರ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.‌ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ‘ಸರಕುಗಳು’ ಕಾದಂಬರಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಟ್ಟಿಚ್ಚಿರಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಲೇಖಕರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ಬಹುಕಾಲ ನೆನಪಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕೃತಿ ಬರಹಗಾರರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ. ಇವರು ಬರೆದ ಎರಡನೇ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಕಚ್ಚಾದ’. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಸುಧಾದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಬಂದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಗೆದ್ದು, ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಹೊರಬಂದು ಈಗ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಬಂಡಾಯದ ಕಾವು ಏರಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಕಚ್ಚಾದ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ತನಗೆ ಕಷ್ಟ ಎಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಎದೆಗುಂದದೆ ಬದುಕನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು, ಇವಳೇ ಕಾದಂಬರಿಯ ಜೀವಾಳ.

ಲೇಖಕರು ಅನುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಆಗಿದ್ದ ಡಾ. ಆಂಗ್ ಸ್ವಿ ಚಾಯ್ ಬರೆದ ‘From Beirut to Jerusalem’ ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಬೇರೂತಿನಿಂದ ಜರೂಸಲೇಮಿಗೆ’ (೨೦೧೦) ಎಂದು ಇವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳದ ‘Other Books’ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಿದೆ. ಲೇಖಕಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್‌ಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡಲು ಹೋದಾಗ ಕಂಡ ಯುದ್ಧ, ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಬದುಕು, ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರ ಅನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ದುರಂತದ ನೇರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ದಾಖಲೆ ಕೂಡ ಹೌದು. ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶವು ಫೆಲಸ್ತೀನರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ಕ್ರೂರತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲವೆಂದು ನಟಿಸುವವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ದಾಖಲೆಯೇ ಡಾ. ಆಂಗ್ ಸ್ವೀ ಚಾಯ್ ಅವರು ಬರೆದ ಈ ಪುಸ್ತಕ. ಅಸಾಹಯಕತೆಯ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುವ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾರಿಸಿ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥವಿದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೆರೆಯಲ್ಲೂ ಫೆಲಸ್ತೀನ್ ಜನರ ನೋವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತೆಂದು‌ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಓದುಗನಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.


‘ಮಂಟೋ ಬರೆದ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಕಥೆಗಳು’ ಇದು ೨೦೧೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅನುವಾದ ಕೃತಿ. ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಹಸನ್ ಸಾದಾತ್ ಮಂಟೋ ಇದರ ಮೂಲ ಲೇಖಕ‌. ೧೯೪೭ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಹಿಂಸೆ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಪತನವನ್ನು ಮಂಟೋ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರು ಮಂಟೋನ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೆಡದಂತೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಭಜನೆಯ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕೃತಿ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ.

ಆಧುನಿಕ ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೇಖಕಿ ಆಗಿದ್ದರು ಇಸ್ಮತ್ ಚುಗ್ತಾಯಿ. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕಿ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮುರಿದು, ಮಹಿಳಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬರೆದ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.‌ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ‘ಇಸ್ಮತ್ ಚುಗ್ತಾಯಿ’ (೨೦೨೩) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಅರಸರ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ‌ ಹೊರತಂದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪುಟ-೦೭ (ಭಾಗ-೦೨) ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಲೇಖಕರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದಖನಿ ಉರ್ದು, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಆ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಆಡಳಿತದ ದಾಖಲೆ, ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ‘ಜಾಹೂರ್ ಬಿನ್ ಜಾಹೂರಿಯಾ ‘ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಾಮಾ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ‘ತಝ್ಕಿರತುಲ್ ಮುಲೂಕ್’ – ರಫಿಯುದ್ದೀನ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಶಿರಾಜಿ, ಹತ್ತನೇ ಸಂಪುಟವನನ್ನು ಮೌಲಾನಾ ಸಯ್ಯದ್ ರಶೀದ್ ಅಲ್ ಖಾಸಿಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಮರಾಠಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಉರ್ದು, ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.

ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಯು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ‌. ಸೂಫಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ವಿಷ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ. ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆಯ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಂಡ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಫಿ ಚಿಂತನೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೊಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ-ಕೇರಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೇರೂರಿರುವ ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ‘ಸೂಫಿ ಸಂತರು’ (೨೦೧೦) ಮತ್ತು ‘ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೂಫಿ ಸಂತರು’ (೨೦೧೭) ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೂಫಿ ಸಂತರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಸೂಫಿ ಮಹಿಳೆಯರು’ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುವ ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂತರ, ಸಾಧಕಿಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೋ ಸೂಫಿಗಳ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆ, ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ‘ಸೂಫಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳು’ (೨೦೨೦) ಮತ್ತು ‘ಸೂಫಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ದರ್ಶನ’ ಈ ಕೃತಿಗಳು ಸೂಫಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ‘ವಹದತ್-ಉಲ್-ವುಜೂದ್’ ಅಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಏಕತೆ, ‘ಇಶ್ಕ್-ಎ-ಹಕೀಕಿ’, ‘ಫನಾ’ – ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯ ಭಕ್ತಿ ಪರಂಪರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಲೇಖಕರು ಕೇವಲ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತರಾದವರಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೂ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.‌ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳು’ ಇದು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಕೈಯೂರಿನ ರೈತವೀರರು’ ಕೃತಿಯು ರೈತರ ಶೋಷಣೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಪೋಷಣೆಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸುಲಿಗೆ-ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ-ಅಪಮಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಯ್ಯೂರಿನ ರೈತರು ಸಿಡಿದೆದ್ದವರ ರಕ್ತದ ಹೋರಾಟ, ಛಲ-ದುರಂತ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರೈತರ ಕತೆಯಲ್ಲದೆ ಇತಿಹಾಸ-ರೈತರ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಧ್ವನಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕತೆಯೂ ಹೌದು.

‘ಕೋಮುಹಿಂಸೆ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಮಸೂದೆ’ (೨೦೧೧) ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೃತಿ. ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಪಾತ್ರ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ರಕ್ಷಣೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇವುಗಳ ಕುರಿತು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ಇವರು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

‘ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂವೇದನೆ’ ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿ. ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮೀಯರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆದ ಈ ನೆಲದ ಕಥಾ ಸಾಹತ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರದೇ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೇಖಕರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ವತ್‌ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೧೯೮೯ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಲೇಖಕರ ಈ ಪಯಣ ಗಮನಾರ್ಹ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆ, ಕೈಯೂರು ಹೋರಾಟದಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಈ ಕೃತಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಆಶಯ ‘ಬಹುತ್ವದ ಭಾರತ’ವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು. ಸೂಫಿ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯದ ಮೂಲಕ, ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಭಜನೆಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು

ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಅನನ್ಯ. ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಅನುವಾದ, ಸಂಶೋಧನೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.

ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ. ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ‘ನೋಂಬು’ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಲಭಿಸಿ, ಕರಾವಳಿಯ ಧ್ವನಿ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ‘ದಜ್ಜಾಲ’ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ‘ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಕಥೆಗಳು’ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಗಳು ಸಂದವು. ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದಕ್ಕೂ ಇವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ‘ತುಳುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಬರಹಗಳಿಗೆ ‘ಲಂಕೇಶ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ‘ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಲಭಿಸಿವೆ. ೨೦೧೫ ಇವರ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವರ್ಷ. ‘ಕಡವು ಮನೆ’ ಕೃತಿಗೆ ‘ಡಾ. ಎಚ್. ಶಾಂತಾರಾಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಸೂಫಿಸಂತರು’ ಕೃತಿಗೆ ವಿಜಯಪುರ, ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ‘ಸದ್ಭಾವನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದವು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲೂ ಎರಡು ಗೌರವಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದವು: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ‘ಸಾಹಿತ್ಯಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಇವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಗೌರವಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂದ ಮನ್ನಣೆಯೂ ಹೌದು.

ಒಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅವಲೋಕನ

ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಪಯಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲನೇಯದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅವಲೋಕನ. ಬಾಲ್ಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಿಸರ, ಮದ್ರಸಾದ ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು‌ ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಹಿಂದು ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಮುದಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮದುವೆಯಲ್ಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಕರಗಿತು. ಈ ಅನುಭವಗಳು ‘ಗೋರಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು’, ‘ನೋಂಬು’ ಕಥೆಗಳಾದವು. ಇದರಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ವಿರೋಧವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಎರಡನೇಯದು ಕೋಮುಸೌಹಾರ್ದದ ಶಿಥಿಲತೆ. ೮೦-೯೦ರ ದಶಕದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪೈಪೋಟಿ, ಜಾತಿ ವೈಷಮ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋಮುವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯ ಒಡೆಯಿತು. ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ ಧ್ವಂಸ, ಮುಂಬೈ, ಗುಜರಾತ್ ಗಲಭೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೂ ಆಯಿತು. ಈ ಆತಂಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದದ ಸಡಿಲತೆಯ ನೋವು ‘ದಜ್ಜಾಲ’ ಸಂಕಲನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದೆ ಅಂತ ಲೇಖಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತವು ಸೂಫಿ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ದನಿ ಅಂತ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯ ನೋಟವು ಪದೇ ಪದೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಫಿ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡತನ ದೇವರ ಭಾಗ್ಯವಾದರೂ ಅದರ ಕ್ರೌರ್ಯ ಅನುಭವಿಸಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬದುಕನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಬಡತನ ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಂತ ಲೇಖಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಎಡಪಂಥೀಯ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಈ ಹಂತಗಳು ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ತಳಪಾಯ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಹುಡುಕಾಟವೇ ನನ್ನ ಕಥೆಗಳ ಜೀವಾಳ’ ಅಂತ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇವರು ಬರೆದ ‘ಕಡವು ಮನೆ’ ನೀಳ್ಗಥೆಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; “ನಾನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದರೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಆಸಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಾಗಲೀ ಯಾರೂ ಬರಹಗಾರರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕತೆಗಾರನಾದದ್ದು ತುಂಬ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರು ಮತ್ತು ಬೆಳೆದ ಊರಿನ ಪರಿಸರದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಆಸಕ್ತಿ ನನ್ನನ್ನು ಕತೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಗ್ರಿ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವ ಗೀಳು ನನ್ನನ್ನು ಬರಹಗಾರನಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾದ ವಾತಾವರಣ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಪಾಠ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು. ನಮಾಜು, ಕುರಾನ್ ಪಠಣ, ಮೌಲೀದ್, ದೀನೀಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಸೂಫಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನಡುವೆ ಬಿಡುವು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಊರಿಡೀ ಓಡಾಡುವ, ಕೋಲ, ಕಂಬಳ, ಯಕ್ಷಗಾನಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾಹವಿತ್ತು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವತಃ ಕಟ್ಟಾಡಿಯವರೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ “ನಾನು ಬರಹಗಾರನಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ನನಗೆ ನನ್ನ ಊರು, ನನ್ನ ಜನಗಳು, ಪರಿಸರಗಳು ನನ್ನನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು, ಜನರ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ನಮ್ಮ ಜನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ರೀತಿ, ತಮಗಾದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ರೀತಿ, ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು, ಆಸಕ್ತಿಗಳು, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ನಿಂತ ಒತ್ತಡಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ನನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ನನ್ನ ಸಂಬಂಧ ಬರಿಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಅಗೋಚರವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಒಡನಾಟವಿದೆಯೆನಿಸುತ್ತದೆ⁶³. ನನ್ನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎಡಪಂಥೀಯ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳುವವರಿಗೆ ನಾನು ಕಂಡ ಸತ್ಯಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಡುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಬಯಸುತ್ತೇನೆ” (ಪಚ್ಚೆ ಕುದುರೆ – ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ, ಪುಟ-೦೭,೨೦೧೨)

ಲೇಖಕರು ತಮಗೆ ಆದ ಒಂದು ಕಹಿ ಅನುಭವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೬ನೇ ತರಗತಿಗೆ ಪೇಟೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಇತಿಹಾಸ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಮ್ಲೇಚ್ಛರ ದಾಳಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರಂಗಜೇಬನ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಕೀಳರಿಮೆ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಅಂತ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. “೧೯೭೪ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಕೀಳರಿಮೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ ಮಾಯವಾಗಿದ್ದವು. ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮಾಜದ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಬದುಕಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಲಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕತೆಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ‘ಗೋರಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು’, ‘ಅಕ್ಕನ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಆಡು’, ‘ಒಂದು ಹಗಲು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ’, ‘ವಂತಿಗೆ’ ‘ಅಪ್ಪ’, ‘ಮುಸುಕು’, ‘ಹತ್ಯೆ’, ‘ರಾಬಿಯಾ’ ಮುಂತಾದವು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಶಾಬಾನು ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಹುನ್ನಾರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ’ ಕತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಮತಾಂಧರು ಉರುಳಿಸಿದ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಕೋಮು ಹಿಂಸೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಳವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಘಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸೂಫಿಗಳ ಮಾನವೀಯತೆ, ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದಕ್ಕಾದ ಆಘಾತ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹೌಹಾರಿದ್ದೆ. ಗೆಳೆಯರ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಕೋಮು ಹಿಂಸೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಕಂಡು-ಕೇಳಿದ ಅನುಭವಗಳು ಗಾಢವಾಗಿ ಕಲಕಿದಾಗ ‘ದಜ್ಜಾಲ’, ‘ತುಷ್ಣೀಕರಣ’, ‘ಬುರ್ಖಾ’, ‘ಕೋಮು’ ‘ಬಂದಿ’ ‘ಅಜರ್ ಎಂಬ ಹುಡುಗ’ ಎಂಬ ಕತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ರ್ಯಾಲಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ನಾನು ಎದುರಿಸಿದ ಕೋಮುವಾದಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಗಳು, ಬೆದರಿಕೆ ಪತ್ರಗಳು, ದೈಹಿಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ‘ಅಪ್ಪ’ ಕತೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಆಂಧ್ರಜ್ಯೋತಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಲ್ಲಾಗಳು ನೀಡಿದ ಬೆದರಿಕೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಅಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಕೆಳರಿಮೆಯನ್ನು ಮರೆಯುವುದಕ್ಕೆ, ನನ್ನ ಬರಹಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಎಂದೂ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ನನ್ನ ಜನರನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕಟ್ಟಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಗೌರವ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವುಗಳ ಅಳವಡಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಆಶಯಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಹೆತ್ತವರು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಕಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಕಟುವಾಗಿ ನನ್ನ ಕತೆಗಳ, ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಒತ್ತಡ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೂ ನಾನು ನನ್ನ ಜನಗಳ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಒಳಗಡೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡೇ ನನ್ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಆಶಯ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು ನನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಕಂಡುಬರುವುದು ಸಹಜ. ಇದು ಸೂಫಿ ಪಂಥದ ಪ್ರಭಾವ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಗಿರುವುದು ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಸೂಫಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ನನ್ನ ಒಲವು, ಸೂಫಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟದ ಅನುಭವವನ್ನು ‘ಪಾಡು,’ ‘ಕರಾಮತ್’, ‘ಕುದ್ರತ್’ ಎಂಬ ಮೂರು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ. ಕತೆಯ ಹುಟ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅನುಭವದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವನ್ನ ದಾಖಲಿಸುವ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆಯೆಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ತೀರ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಅನುಭವಗಳು ಬರಹಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೂ ನನ್ನ ಅನುಭವ ಪ್ರಕಾರ ಬರಹ ಮೂಡಿ ಬರಲು ಇವಿಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು. ಕಂಡು ಕೇಳಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿನಯ, ಬರಹಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಭಾಷೆಯ ಆಯ್ಕೆ, ಪ್ರತಿಭೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ತಂತ್ರ, ಶೈಲಿ, ನಿರೂಪಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸರ್ವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ”.
(ಕಡವು ಮನೆ ಪುಟ-೧-೫, ೨೦೧೩)

ಫಕೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಟಾಡಿಯವರ ಬರಹಕ್ಕೆ ಅವರ ಊರು, ಜನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವೇ ಮೂಲದ್ರವ್ಯ. ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ, ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟ, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಗಳು ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಜೀವಾಳವೆಂದು ಅವರ‌‌ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಡತನವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರೂ, ತಾವು ಕಂಡ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದೇ ಅವರ ಉದ್ದೇಶ. ಹೀಗೆ ಕಟ್ಟಾಡಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ರಾಜಕೀಯ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬದುಕಿನ ನೈಜ ತಲ್ಲಣಗಳ ದನಿಯಾಗಿದೆ.

ಲೇ: ಸಲೀಂ ಮುಈನೀ, ಇರುವಂಬಳ್ಳ

ಅರಬ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾದುದು

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್/ಶಾಮಿಲ್ ಪುಳ್ಳಿಪ್ಪಾರ

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್ ಸಮಕಾಲೀ‌ನ ಅರಬ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. 2021ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ‘ದಫಾತಿರ್ ಅಲ್ ವರ್ರಾಕ್’ (The Bookseller’s Notebooks) ಕೃತಿಗೆ ಅರಬ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರೇಬಿಕ್ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.

ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನ ಮಾದಬಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹನೀನಾ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಬರ್ಜಾಸ್, ವಾಯುಪಡೆಯ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ಏಕಾಂತ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ಓದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ಗಂಭೀರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು.

ಅವರ ‘ನಶೀಜ್ ಅದ್ದುದ್ ಕ್ ‘ (The Duduk’s Whimper) ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೊರೊಕ್ಕೊ ದೇಶಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಇಂದು ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ‘ದಫಾತಿರ್ ಅಲ್-ವರ್ರಾಕ್’ ಬರೆಯಲು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದು ಮಾನವೀಯ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.
ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಕುರಿತ ಚಿಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಅಂಚಿಗೆ ಸರಿಯುವುದು ಅವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕ್ರೂರ ಜಾಗತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಲಾಭ ಮತ್ತು ಉಪಭೋಗದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಮರುನಿರ್ವಚಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ.

ಇಂದಿನ ಅರಬ್ ನಗರಗಳು ಒಂದು ತೀವ್ರ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಧುನಿಕತೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸಹಾಯಕತೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಧಿಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಈ ಮಾನಸಿಕ ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿ.
ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ನನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಆತಂಕಕ್ಕೀಡುವ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಾನು ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ಇಡಲು ಬಯಸಿದೆ:
ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಗೌರವವನ್ನೂ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಅವನ ಕೋಪ ಯಾವ ಯಾವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು?

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಕಥೆಗೆ ಅಲಂಕಾರ ನೀಡುವ ಅಂಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ದುಃಖ, ವಿರಹ, ಏಕಾಂತ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪದಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಗೀತವೇ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.
ದುದುಕ್ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲೊಪ್ಪದ ಒಂದು ಅಂತರಂಗದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ನೋವೂ, ಆ ಹೋರಾಟದ ಮನೋಭಾವವೂ ನನ್ನನ್ನು ಸೆಳೆದವು.
ಅಮ್ಮಾನ್‌ನಿಂದ ಅರ್ಮೇನಿಯಾವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಅನೇಕ ಜನರ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ನೋವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಸುವ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ನಾನು ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಳಸಿದೆ.
ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಂತರಂಗದ ಆರ್ತನಾದವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಪಾತ್ರವೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ದುದುಕ್.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಮಾನವ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿರುವ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾವು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಯ, ಪ್ರಲೋಭನೆ, ಜ್ಞಾನ, ಮರಣ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕೇತ ನನ್ನನ್ನು ಸೆಳೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಹಾವನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಭಯ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದೆಂಬ ಕೇವಲ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಸಾಕು; ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸಮಾಜದ ದಮನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೀತಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನೇರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ನಿನಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬಹುದು’ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದರೆ ಸಾಕು. ನಂತರ ಜನರು ತಾವೇ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಾವೇ ಸೆನ್ಸರ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಾವುಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಭಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ಭಯ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಭಯ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆಯ ಭಯ, ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಭಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸಮಾಜದೊಳಗೇ ದಮನವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗಲೂ ಅದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನನ್ನ ಸಹಯಾತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇಂದಿನ ಅರಬ್ ಲೋಕದ ಮಹಿಳೆ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಭಯ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಆಂತರಿಕ ಹೋರಾಟವೂ ಆಗಿದೆ.

ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಅರಬ್ ಲೋಕದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.
ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ನಾನು ಈ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಐದು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ.
ಒಂದು ದೇಶದ ಪತನ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಅದರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಪತನದಿಂದಲೇ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಲು, ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ವಾಸ್ತವವೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯ ಮೂಲಕ ಎದುರಿಸಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಒಳಗಿನ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ವಾಸ್ತವದ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾದಾಗ, ಆ ಅನುಭವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಭಾಷೆ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಭಾಷೆ.
ಮನುಷ್ಯನು ವೈರುಧ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ, ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಗಳ ನಡುವೆ ಬದುಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ನನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಇದನ್ನೇ.‌ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸುವ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಧ್ವನಿಗಳ ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಇಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಪ್ರವಾಹ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದು ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಮನುಷ್ಯರ ನೋವು ಮತ್ತು ನೆನಪುಗಳು ಮರೆವಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಲ್ಲದು.
ಇದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿರೋಧವಲ್ಲ. ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಗಾಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ಮೃತಿಯ ವಿನಾಶದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಇದೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್:‌ ನನ್ನ ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅರಿತ ಒಂದು ಸತ್ಯವೆಂದರೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರೀತಿಸುವ ವಿಧಾನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆ ಕೃತಿಗೆ ‘ಪ್ರೇಮದ ಮಾರ್ಗಗಳು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟೆ. ನಾನು ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯವರ್ಣನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಕಥೆಗಳು, ಜನರ ಜೀವನಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಅನುವಾದಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಸಊದ್ ಅಲ್-ಸನೂಸಿ, ಜೋಖಾ ಅಲ್-ಹಾರ್ತಿ, ಅಹ್ಮದ್ ಸಾದಾವಿ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವೈಕಂ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಶೀರ್ ಮತ್ತು ತಕಝಿ ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಅರೇಬಿಕ್‌ಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.‌ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ. ಆದರೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಸಮಾನತೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಾದವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅರಬ್ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳಿರುತ್ತವೆ. ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಶಗಳಿರುವ ಕೃತಿಗಳ ಕಡೆಗೇ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅರಬ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದುದು.


ಅದು ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಭೂಮಿ. ಅರಬ್ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರಬ್ ಲೇಖಕರನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಲೇಖಕರೆಂದು ಅಲ್ಲ; ಜಾಗತಿಕ ಮಾನವನ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ವಿಶ್ವಲೇಖಕರಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಕಾಲ ಬರಬೇಕು.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಪಾರ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯೂ ಅದ್ಭುತ ವೈವಿಧ್ಯವೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ.‌ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಅವರ The God of Small Things ನನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಅದೇ ರೀತಿ ವಿಕ್ರಂ ಸೇಟ್ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಮಿತಾವ್ ಘೋಷ್ ಅವರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬರವಣಿಗೆಗಳು, ಇತಿಹಾಸವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈರುಧ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಸಮಾಜದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಿಶ್ವಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪಾಠವಾಗಿದೆ.

ಜಲಾಲ್ ಬರ್ಜಾಸ್: ಬೇಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಡಿ.
ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಕೇವಲ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಲೇಖಕನ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪಂದನೆಯ ಜೀವಂತ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕಥಾಹಂದರ, ತಂತ್ರ, ರಚನಾ ಕೌಶಲ ಇವೆಲ್ಲ ನಂತರದ ವಿಷಯಗಳು.
ಮೊದಲು ಲೇಖಕನಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಇರಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಎದುರಿಸಿ ಬರೆಯುವ ಧೈರ್ಯ ಇರಬೇಕು.
ತಾನು ಬರೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಭಾಷೆಯ ಅಲಂಕಾರವಲ್ಲ; ಅದು ಅರಿವಿನ, ಪ್ರತಿರೋಧದ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಲೇಖಕನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಕೃತಿಗೆ ಜೀವ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಕೃತಿ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಜೀವಂತ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಬಲ್ಲದು.

ಕನ್ನಡ : ಸ್ವಾಲಿಹ್ ತೋಡಾರ್


ಮೌರಿಟಾನಿಯಾದ ಮರದ ಹಲಗೆಗಳು

ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾ ಸಮುದ್ರ ದಡದಲ್ಲಿ ಅತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಾಂಶ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮೌರಿಟಾನಿಯ. ಅರಬ್ – ಬರ್’ಬರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಣ್ಣ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಜನಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರುಗೊಂಡಿದೆ. ಶೇಕಡಾ ತೊಂಬತ್ತರಷ್ಟೂ ಸಹರಾ ಮರುಭೂಮಿಯಿಂದಾವ್ರತಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಇದು ಉಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣಾಂಶ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ಅರೇಬಿಕ್ ವ್ಲಾಗರ್ ಒಮರ್ ಫಾರೂಕ್ ತಮ್ಮ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವಾಹಿನಿಯ ಮುಖಾಂತರ ‘ಮೌರಿಟಾನಿಯಾದ ಸೂಪರ್ ಮೆಮೊರೈಝರ್ಸ್’ ಎಂಬ ತಮ್ನೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬುದ್ಧಿ ಕುಶಾಗ್ರಾಮತೆಯ ಕುರಿತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅನುಬಂಧಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸಹರಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೌತುಕ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಅಲಭ್ಯತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಆಸ್ಥೆ ಮೌರಿಟಾನಿಯಾದ ಜನರನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಉಚ್ಛ ಸಂಸೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ. ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕ ಕವಿಗಳನ್ನು ಜನ್ಮವೆತ್ತ ಭೂಮಿ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಮಣ್ಣಿಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಇಂದು ಇದು ‘ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಖುರ್ಆನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಾಡು’ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಶೇಕಡಾವಾರೂ ಹಾಫಿಝ್ ಗಳು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ತೋರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಮನುಷ್ಯ ಮಸ್ತಿಷ್ಕದ ಚಲನಾ ಪರಿಯನ್ನು ನೋಡುಗರ ಮುಂದಿಡುವ ಶ್ರಮವೂ ಆಗಿತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಒಮರ್ ಅವರದ್ದು.

“ಮೌಟ ಮೌಲಾನಾ” ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವು ಮೌರಿಟಾನಿಯಾದ ಜ್ಞಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಒಂದು ತುಣುಕಾಗಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದೆ. ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ನಗರದ ಜನಜಂಗುಳಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್’ಗಳು ಮೌಟಾ ಮೌಲಾನಾ ಗ್ರಾಮದ ನಿಶಬ್ಧತೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಭೇದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಎರಡರ ವೇಳೆಯೇ ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತು ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣರು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ಮಹಾಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಯ ಪರಿವೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇಡಿಯ ಗ್ರಾಮವೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾಣುವಾಗ, ಆ ಗ್ರಾಮವೇ ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಮಹ್’ದರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಲ್ಲಿನ ಕಲಿಕಾ ಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಥೆ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿದೆ. ಲೇಖನಿಯನ್ನು ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಮರದ ಹಲಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸ ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೊಬೈಲುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಗಾಢ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಪೂರ್ವ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅರೇಬಿಕ್ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಸಾವಿರ ಪದ್ಯಸಾಲುಗಳಿರುವ ‘ಅಲ್ಫಿಯತ್ ಇಬ್ನ್ ಮಾಲಿಕ್’ ನಿರಾಯಾಸ ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಡುವುದರ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಈ ರೀತಿಯ ಕಲಿಕಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರವೂ ಅಡಗಿದೆ.

ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಜನರು ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ಮೌರಿಟಾನಿಯಾದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ತಲುಪಲು ಪ್ರೇರಣೆ ಅಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲ, ಹೊರತಾಗಿ ಕಾಲಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಮಿತ್ತ ನಷ್ಟಹೊಂದಿದ ಮಾನವನ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ, ಅಷ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ತಲುಪುವ ಜನರಿಗೆ ಈ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸರಳ ಜೀವನ ಬಹಳ ಉತ್ಸುಕತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ನೌಕರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪದವಿಗಳ ಬೆನ್ನೇರಿ ಹೊರಡುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ, ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳ ಆಳಜ್ಞಾನ ನಿಬ್ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿಯ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೌರಿಟಾನಿಯಾದ ಮಹದರಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಚರ್ಚೆ ಅಲ್ಲ ಹೊರತು, ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾಹ್ಯಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲೆಯನ್ನು ಮೌರಿಟಾನಿಯ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೋರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಮರದ ಹಲಗೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್’ಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಕಾಶಪೂರಿತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

“ಈ ಗ್ರಾಮ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಯೆಲ್” ಎಂದಾಗಿದೆ ಒಮರ್ ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷಿಸುವುದು. ಸರಳ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಗಾಢ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೌರಿಟಾನಿಯಾ ಇಂದಿಗೂ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಜಗತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಶರವೇಗದಿಂದ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಈ ವೇಳೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಮೂಲಕ ‘ಸೂಪರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್’ಗಳಾಗಿ ಸರಳ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜನಾಂಗ ಇಂದಿಗೂ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು.

ಸಜ್ಜಾದ್ ಪಾರಕ್ಕಡವ್
ಕ ~ ಅಬ್ದುಸ್ಸಲಾಮ್ ಮುಈನಿ ಮಿತ್ತಾರಾಜೆ.

ಆ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾದರು..?

ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್’ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಹೊರಬಂದಾಗ ಬಿಳಿ ಮುಂಡಾಸು ಧರಿಸಿದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ನನ್ನನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ. ಅವನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮುಖಾಂತರ ಪರಿಚಯವಾದ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುವ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಆತ. ನೇರ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಚಾಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ, ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಲಾಕಿ ಹುಡುಗ. ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಿ ಬರವಣಿಗೆಯು ಹೇಗೆ ಸಾಗುತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಬರವಣಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಓದು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೀತಿಲ್ಲ ಅಂತ ಉತ್ತರಿಸಿದ.

ನನಗಿದು ಹೊಸ ಅನುಭವವೇನಲ್ಲ.‌ ಹಲವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದೇ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ತುಂಬಾ ಅನುಭವಗಳು ನನಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಸಲಹೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದು ಬರಹ ಮಾಡುತಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಚುರುಕಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ತಿಯಾದ‌ ಬಳಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತವೋ ಇನ್ಯಾವುದೋ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬೇಡವೆಂದು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಹೋಗುವ ಖೇದಕರ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಾನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಇವತ್ತು ಕೇರಳದ ಸುನ್ನೀ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲದೆ ಇತರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಭೀಮಶೇಖರಣೆಯು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಕಲೆ, ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ತಂಡವನ್ನು ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.‌ ಅದರ ಫಲವಂಬಂತೆ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾಷಣಗಳ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ‘ಮೌಲಿಯಾರ್ ಕುಟ್ಟಿಗಳುಡೆ ವರ್ತಮಾನಮ್’ ಎಂಬ ಬರಹವನ್ನು ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುತಅಲ್ಲಿಮರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಬರಹವಾಗಿತ್ತದು.

ಸುನ್ನಿ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಿತಾಬ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಹೊರತಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ, ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲೇ ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಕೇರಳದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಈ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳೇ ಆಗಿರಬಹುದೇನೋ ಅಂತ ಹಲವು ಬಾರಿ ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದ್ದಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಾವಲೋಕನ, ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕರೆದು ಆಯೋಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇರಳದ ಸುನ್ನೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಳಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯೋತ್ಸವ, ಚರ್ಚಾ ಕೂಟ,‌ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನುಭವ ಇರುವ ಕಾರಣ ಅವರೊಳಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲವಿದು. ಯಾವುದೋ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಸುವ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನವೋ, ಅಭಿರುಚಿಯೋ ಇಲ್ಲದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಲವು ಬಾರಿ ನಾನು ನೊಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಸುನ್ನಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮರ್ಯಾದೆ, ಆತಿಥ್ಯ ಶೈಲಿ ಕಂಡು ಮನತುಂಬಿಕೊಂಡ ಹಲವು ಅನುಭವಗಳು ನನಗಿದೆ. ಅದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದು ನಾನು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಚರ್ಚಾ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೆತ್ತುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಓದು ಮತ್ತು ಬರಹವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಮರ್ಕಝ್ ನಾಲೆಜ್ ಸಿಟಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗ ‘WIRAS – G’ ಓದು ಬರೆಹದ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಭಿರುಚಿ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಾಗ ಪುಳಕಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಪೂನೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ ಯಾತ್ರಾನಭವದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಗುರುಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೂ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಭೆ ಇರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಅವರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ‘ಪಳ್ಳಿದರ್ಸ್’ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸುನ್ನಿ ಸಮುದಾಯವು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಓದು, ಚರ್ಚೆ, ಗ್ರಂಥ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡೆಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗುರು ಎ.ಪಿ ಅಬೂಬಕರ್ ಮುಸ್ಲಿಯಾರರ ‘ವಿಶ್ವಾಸಪೂರ್ವಂ’ ಎಂಬ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ‘ವೆಲ್ಲೂರು ಬಾಕಿಯಾತುಸ್ವಾಲಿಹಾತ್’ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಕೇರಳವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆ ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಮರು.‌ ಮುಹ್ಯದ್ದೀನ್ ಮಾಲೆ, ಕಪ್ಪಪ್ಟಾಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಅದಾಗಲೇ ಬಂದಿದ್ದವು. ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥವೆಂದರೆ ತುಹ್ಫತುಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್. ಆ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ತೊಡಗಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥ ‘ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ’ದ ವರೆಗಿನ ಸರಳವಾದ ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದದ್ದು ನೋಡಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚೇಕೆ, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ‘ಚಾರ್ ದರ್ವೇಶ್’ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಕೇರಳೀಯರು ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯು ವಿನಿಮಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಇವರಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಸಾಹತು ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ, ಸಮಾಜವನ್ನು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಿರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅರಾಜಕತೆ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದೆ‌ ಬದುಕಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಹಲವು ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತರು ಎಂಬುದು ನಗ್ನ ಸತ್ಯ.‌ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೇಖಕರು ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತವರೇ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಎಂಬ ಅವರ ಭಾವನೆ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವರು ಮೂಲೆಗುಂಪಾದರು.

ಇಂದು ಸುನ್ನೀ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅವರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಲೇಖನ, ಕಥೆ, ಕವಿತೆಗಳು ಕೇರಳದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಳಿಕ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆಳವಾದ ಓದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ಕೌಶಲ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಿಕೆ ಮುಗಿದರೆ, ಓದು ಬರಹವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಡುವ, ನಿಶ್ಯಬ್ದರಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.‌ ಇನ್ನು ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದವರು‌ ಕೇವಲ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೋ, ಸಂಘಟನೆಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲೋ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಕಲೆಯಾದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯವಾದರೂ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗಿರುವವರೇ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಓದುತ್ತಾ, ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಬಗೆಗೆ ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ದುರದೃಷ್ಟ ಏನೆಂದರೆ ಧರ್ಮದೊಳಗಿರುವವರೇ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಸಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಬರೆದು, ಧರ್ಮವೇ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣವೆಂದು ಟೀಕಿಸುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ದುಃಖದ ಸಂಗತಿ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರ‌ ನಡುವೆ ಹಲವು ಗೊಂದಲಗಳು, ಕೆಟ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂಪನ್ನವಾಗಿದ್ದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಹಳೆಯಕಾಲದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಅದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆ ಆಚರಣೆಗಳ ಜೊತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಸರಿಯಾದ ಎಸಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ, ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಗಳು ನಡೀತಾ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಖೇದಕರ.

‘ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ, ವಿಲನ್ ಆಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮನನೊಂದು ನಾನು ಲೇಖಕನಾಗುವ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡೆ’ ಎಂದು ವೈಕಂ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಶೀರ್ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುವ, ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿಕಟ್ಟುವ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಇರುವವರು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಹೋದರೆ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಳಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಡುಕನ್ನೇ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಹುನ್ನಾರ ನಡೆಸಿಯಾರು‌. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂವಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೈಜ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು, ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ದಾಟಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.

ಓದು ಬರಹ, ಸಾಹಿತ್ಯೋತ್ಸವ, ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೆಂಬುದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಪುನಃ ಕರೆತರುವ ಕೆಲಸವು ತುರ್ತಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.

ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲ. ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಬೇಕಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತು. ಓದು ಬರಹ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದಕ್ಕುವಂತದ್ದಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಭೆ ಇರುವವರು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಕಲ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದೀತು. ಸಕಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದೂ ಯಾಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ತರದ ಆಲಸ್ಯವು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ..!

~ನಜೀಬ್ ಮೂಡಾಡಿ
ಅನು; ಸಲೀಂ ಮುಈನೀ, ಇರುವಂಬಳ್ಳ
ಕೃಪೆ; ರಿಸಾಲ


ನಜೀಬ್ ಮೂಡಾಡಿ

1 2 3 … 20